Hoe komt het dat insecten (zoals de schaatsenrijder) niet meer kunnen lopen op water als je er afwasmiddel aan toevoegt? Afwasmiddel zorgt toch voor een grotere oppervlaktespanning (zeepbellen)?

Hjordis , 21 jaar
12 maart 2011

Ik ben erg g├ź├»nteresseerd in de natuur en weet dat schaatsenrijders gebruik maken van de oppervlaktespanning van water om erop te lopen. Maar nu las ik in een wetenschapsboek dat vervuilende producten zoals afwasmiddel de waterspanning breken. Bij gevolg zal de schaatsenrijder dus verdrinken.

Maar uit ervaring weet ik dat water met veel afwasmiddel de ideale combinatie is om zeepbellen te blazen. Zo versterk je toch de oppervlaktespanning?

Vandaar de verwarring over afwasmiddel en de oppervlaktespanning van water.

Antwoord

Afwasmiddel verlààgt net de oppervlaktespanning. Daardoor kunnen de zeepbellen blijven bestaan. Als de oppervlaktespanning hoger wordt, trekt ze net al die bellen vlak en zorgt ze voor een egaal oppervlak. De oppervlaktespanning probeert om het oppervlak van je water zo klein mogelijk te houden. Bellen vergroten dat oppervlak enorm en kunnen alleen maar blijven bestaan bij een lage oppervlaktespanning.

Schaatsenrijders profiteren van de uitzonderlijk hoge oppervlaktespanning die zuiver water van nature heeft. (We staan er niet bij stil, omdat we het gewend zijn, maar water is op veel terreinen een uitzondering: het zwelt op als het bevriest, het zou bij kamertemperatuur eigenlijik een gas moeten zijn, het is een ongewoon krachtig oplosmiddel ...) De oppervlaktespanning van water is zo sterk dat het oppervlak van water zich als een vlies gedraagt, dat druppels bij elkaar houdt in plaats van ze te laten uitlopen, en dat sterk genoeg is om een beetje in te deuken onder het gewicht van eens schaatsenrijder, in plaats van te breken. Het is zelfs sterk genoeg om het gewicht van een paperclip te dragen, als je die voorzichtig neerlegt.

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

 Pieter Van Dooren

wetenschapsjournalist met brede kennis

Instituut voor Tropische Geneeskunde Antwerpen
Nationalestraat 155 2000 Antwerpen
http://www.itg.be/

Zoek andere vragen

© 2008-2019
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen