Is het de blog of het blog, deze blog of dit blog?

Christ'l, 53 jaar
25 juni 2010

Nederlanders gebruiken het woord weblog en Vlamingen blog. Het blog of de blog (en bijgevolg deze of dit blog?)

Antwoord

Blog is een leenwoord uit het Engels, waar het zowel in zijn volle vorm weblog als in zijn verkorte vorm blog voorkomt. Beide vormen zijn in het Nederlands overgenomen, en hebben inmiddels al het Van Dale Groot Woordenboek van de Nederlandse Taal gehaald, wat ongetwijfeld te maken heeft met de hoge frequentie waarmee de woorden voorkomen.

Met het lidwoord is er iets raars aan de hand. Van Dale vermeldt bij beide substantieven zowel de (mannelijk) als het, terwijl de Woordenlijst Nederlandse Taal (beter bekend als "het groene boekje) voor weblog ook de twee lidwoorden aangeeft maar voor blog enkel de (mannelijk).

Leenwoorden uit het Engels krijgen in de regel de als lidwoord in het Nederlands. Daar zijn enkele uitzonderingen op: alle woorden die eindigen op -isme of -ment (bv. het hooliganisme, het management), als het grondwoord van het leenwoord overeenkomsten vertoont met een Nederlands woord dat onzijdig is (bv. het copyright omdat right overeenkomt met het Nederlandse het recht), enz. Geen van de uitzonderingen gaat echter op voor (we)blog, en dus zou het in principe een de-woord moeten zijn.

Waar komt de combinatie met het dan vandaan? Het leuke aan taal is dat ze vorm gegeven wordt door een dynamische gemeenschap van gebruikers. Die gemeenschap is (we)blog enkele jaren terug beginnen te gebruiken, en de introductie van zo'n nieuw leenwoord op een behoorlijk uitgebreide schaal zorgt voor nogal wat onderhuidse onzekerheid bij taalgebruikers. Het gevolg is dat men (we)blog met een voldoende hoge frequentie het gezelschap heeft gegeven van de en evenzeer dat van het, waardoor beide gebruikelijk werden en beide opgenomen werden in naslagwerken (en beide beschouwd worden als "toegelaten" door de gemeenschap van taalgebruikers). Inmiddels lijkt de wel frequenter voor te komen dan het. Dat kan verklaren waarom de Woordenlijst Nederlandse Taal enkel de aanhaalt voor blog: die variant is inmiddels de frequentste in het taalgebied en ik vermoed dat hij vooral ingeburgerd is in combinatie met de, in tegenstelling tot weblog, dat vaker gebruikt werd toen het fenomeen pas verscheen in ons taalgebied en de onzekerheid over het gebruik van het lidwoord groter was. Er zijn overigens nog voorbeelden van leenwoorden uit het Engels waarvoor je beide bepaalde lidwoorden kan gebruiken zoals cluster en account.

Slotsom: je kan met een gerust hart zowel de (aanwijzend die/deze) als het (aanwijzend dat/dit) gebruiken voor zowel weblog als blog. Hou er wel rekening mee dat je keuze gevolgen heeft voor de verbuiging van bijvoeglijke naamwoorden: de interessante blog - een interessante blog maar het interessante blog - een interessant blog naar analogie met de snelle tijger - een snelle tijger en het snelle paard - een snel paard. Bij de-woorden verbuigen we immers het bijvoeglijk naamwoord als het substantief waar het bij hoort voorafgegaan wordt door het onbepaalde lidwoord een, en bij het-woorden doen we dat niet.

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

Prof. dr. Lieven Buysse

Algemene Taalkunde, Engelse taalkunde, Nederlandse taalkunde

Katholieke Universiteit Leuven
Oude Markt 13 3000 Leuven
http://www.kuleuven.ac.be/

Zoek andere vragen

© 2008-2019
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen