Hoe gebeurt de emulsie van vetten door het gal van de galblaas?

Evelien, 16 jaar
17 februari 2010

Ik zou graag de chemische vergelijking weten van hoe de emuslie gebeurt van vetten door het gal van de galblaas. Ik heb wel de chemische vergelijking gevonden van lipase die een vet splitst in glycerol en 3 vetzuren. Maar over de emulsie vind ik heel weinig.

Antwoord

Dag Evelien,

Gal is een waterige oplossing van verschillende moleculen: cholesterol(esters), fosfolipiden en galzuren/galzouten. Als je deze moleculen bekijkt zal je zien dat ze allen een gedeelte apolair (niet wateroplosbaar, hydrofoob, niets anders dan C en H in de structuur) hebben en een gedeelte polair (wel wateroplosbaar, hydrofiel, ladingen ten gevolge van dissociatie, dipoolmomenten ten gevolge van erg veel elektronegativiteitsverschil tussen 2 partners van een covalente binding, bv. C en O of O en H). Dit maakt dat deze moleculen amfifiel genoemd worden: zij houden van de 2 (water-polair - en apolaire solventen of omgevingen).

Als gal met deze moleculen door de voedselmassa gemengd wordt (in de dunne darm) dan zullen deze moleculen zich samen met de vetstoffen uit de voeding associëren. Deze associatie is geen echte chemische reactie (met uitwisseling van ionen of elektronen, of met veranderen van molecuulstructuren), maar een binden aan elkaar met 'zwakke' bindingen. Zwakke bindingen zijn allerlei soorten bindingen (ionbinding, dipool-dipool bindingen, Van Der Waals bindingen of apolaire bindingen, waterstofbindingen) met uitzondering van de covalente binding. Deze laatste binding is veel sterker en in waterig midden kan die niet zomaar stuk, in tegenstelling tot de andere zwakke bindingen.

De associatiebindingen vormen een emulsie: de apolaire gedellten van de galbestanddelen zullen binden met de vetstoffen (triglyceriden vooral, die bijna volledig apolair zijn), terwijl de polaire gedeelten van de galbestanddelen naar 'buiten' gericht blijven, in contact met de waterige omgeving in de darm (water uit voedsel, speeksel, darmsap, maagsap en uit gal). Zo krijg je min of meer bolvormige aggregaten met in het binnenste de apolaire triglyceriden uit de voeding en als een mantel errond de amfifiele moleculen uit gal (ook enkele uit voeding).

Galzuren zullen in de lichtbasiche omgeving van de darm een proton afgeven en een negatieve lading dragen: dit maakt dat de emulsiebolletjes allen dezelfde lading dragen en mekaar gaan afstoten. Samen met een intense spierwerking in de darm (beweging, mixeffect) wordt zo een stabiele emulsie gevormd. Je kan dit vergelijken met mayonaise: door te mixen en het gebruik van polair en apolair kan je een  heterogene massa krijgen met fijnverdeelde emulsiedruppeljes erin. Echte hoeveboter en slagroom zijn ook emulsies.

Als je in Google of Wikipedia galzuren, cholesterol en fosfolipiden of fosfoglyceriden ingeeft krijg je de structuur van de moleculen wel.

Het lipase waarvan je spreekt is een enzym dat door de pancreas afgescheiden wordt en zo bij de voedselmassa in de darm komt: dit eiwit (enzymen zijn eiwitten) kruipt in de emulsiebolletjes en zal dan de vetten splitsen met water.

Met vriendelijke groeten,

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

ir. Myriam Meyers

industriƫle microbiologie en biochemie

Katholieke Universiteit Leuven
Oude Markt 13 3000 Leuven
https://www.kuleuven.be/

Zoek andere vragen

© 2008-2021
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen