wat is de juiste uitspraak van de a in Engelse leenwoorden ?

Luc, 57 jaar
3 februari 2010

Ik stel vast dat verschillende VRT journalisten (maar niet allemaal) de "Hollandse" gewoonte overnemen om de a in woorden van Engelse afkomst zoals caravan en crash uit te spreken als e : dus cereven en cresh.
Dat laatste viel mij op omdat er zo bijvoorbeeld geen verschil meer is tussen een crash en een creche ...

Antwoord

De VRT-journalisten nemen helemaal geen Hollandse gewoonte over om de a in woorden van Engelse afkomst (caravan, crash, scanner, tram ...) uit te spreken als e. Dat is geen Hollandse gewoonte, maar wel een regel in de uitspraak van het Standaardnederlands. Het Standaardnederlands is een taal die geldt in het hele Nederlandse taalgebied. Ook in het Standaardnederlands dat in België gehanteerd wordt, geldt de e-uitspraak in de meeste gevallen als de norm. De VRT-norm schrijft in de meeste gevallen de e-uitspraak voor. Het probleem is natuurlijk wel dat bepaalde onderdelen van de VRT-norm weinig ondersteund worden door het werkelijke taalgebruik van de Vlamingen. Uw vraag bewijst dat. Bovendien is het niet zo dat de a als e uitgesproken wordt. Op die manier zeggen we namelijk dat een taal spreken neerkomt op het uitspreken van letters. Er is enerzijds de letter a en anderzijds de klank e. Toevallig komt in het Engels de letter a in heel veel woorden overeen met de klank e. Wat we in het Nederlands doen is diezelfde klank gewoon in het Nederlands ook uitspreken. Alleen klinkt de Nederlandse klank e minder open dan de Engelse e. Engelse woorden als caravan en crash worden dus gewoon als gesproken woord in het Nederlands overgenomen en aan het klanksysteem van het Nederlands aangepast. Als we de woorden ook in de spelling zouden vernederlandsen, dan zou je zelfs helemaal geen Engels meer vermoeden achter die woorden: kerreven, kresj. De reden waarom Vlamingen zo vaak karravan en krasj zeggen, is dat ze die woorden gewoon aan het Frans ontleend hebben. In het Frans wordt karravan en krasj gezegd, en daarom zeggen Vlamingen dat ook zo. Het zijn de Vlamingen die met hun Franse uitspraak van Engelse woorden afwijken van de norm om Engelse woorden te vernederlandsen. En dat er door vernederlandsing dan geen uitspraakverschil meer zou zijn tussen crash en crèche, is absoluut geen probleem. Het is een probleem dat nu ontstaat door ergernis over de zogenaamd Hollandse uitspraak kresj. Maar als we de Franse uitspraak blijven imiteren, bv. ook in plannen (een uitstapje plannen, hij heeft het uitstapje gepland), dan is er geen uitspraakverschil tussen gepland (hij heeft een uitstapje gepland) en geplant (hij heeft een boom geplant). (In de standaardtaal klinkt gepland als geplent.) Als u geen moeite hebt met het ontbreken van uitspraakverschil bij gepland en geplant in Belgisch-Nederlands, dan kunt u ongetwijfeld ook geen moeite hebben met het ontbreken van uitspraakverschil bij crash en crèche in de Nederlandse standaardtaal.

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

Docent Peter Debrabandere

Nederlands Specialismen: Nederlands (algemeen), Nederlands in België (Belgisch-Nederlands), Standaardnederlands, taalnormen, taalzorg, taaladvies

Katholieke Hogeschool Vives
Doorniksesteenweg 145 8500 Kortrijk
http://www.vives.be

Zoek andere vragen

© 2008-2020
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen