Wat is de oorsprong van de handdruk en de kus?

Chris, 25 jaar
30 januari 2010

Ik ben op zoek naar de oorsprong van de handdruk en de kus (hoe deze gebruiken ontstonden).

Antwoord

Beste Chris Beutels,

Uw vraag was me opgevallen omdat ik daar ooit iets over gelezen heb, maar omdat ik hier als wetenschapper geen onderzoek naar heb gedaan en dus het antwoord niet met zekerheid ken (zo dat al met zekerheid kan achterhaald worden), onthield ik me. Maar vermits totnogtoe niemand uw vraag heeft beantwoord, heeft u misschien toch iets aan wat ik ooit her en der gelezen heb, voornamelijk in de enkele decennia geleden zo spraakmakende ethologische werken (onderzoek naar gedragsbiologie van dieren, met inbegrip van de mens).

Daar las ik dat de handdruk uit de riddertijd zou stammen. Strijdbare ridders in volle wapenrustig droegen ook ijzeren handschoenen bij het hanteren van het zwaard. Die handschoen uittrekken (waarschijnlijk geen sinecure), betekende zoveel als het vervaarlijke wapen neerleggen, een signaal dat je geen vechtlustige, oorlogszuchtige bedoelingen had. Was het gebaar wederzijds, drukte je elkaars ontblote hand, dan was alle gevaar geweken. Vandaar ook dat men elkaars rechterhand drukte, aangezien de meesten onder ons (en onder ridders toen) rechtshandig waren. Ethologen vergeleken (vergelijken?) dit met de doorgaans onbewuste signalen die dieren van dezelfde soort elkaar geven waardoor een gevecht vermeden kan worden; zoals bijvoorbeeld gebaren van onderworpenheid bij honden.

Wat de kus betreft, tast ik wat in het duister. Eén, omdat u niet schrijft welke kus u precies bedoelt en twee omdat ik daar nog minder over gelezen heb. Maar voor wat het waard is: De intiemste, erotische kus, vol op de lippen en vaak ook met gebruikmaking van de tong, zal wel van zinnelijke, zeer lichamelijke, seksuele oorsprong zijn en dus waarschijnlijk geen cultureel product. Alhoewel, ik ken niet veel zoogdieren die elkaar op die manier kussen en weet zelfs niet of (sommige) mensapen dat doen, ik denk van wel. Andere wetenschappers, biologen, moeten dat wel weten; misschien uw vraag eens in die richting herformuleren. De ontmoetingskus, die doorgaans gepaard gaat met een omhelzing met gebruikmaking van handen of armen, werkt zoals de handdruk ontwapenend, het is nog meer een zich aan mekaar overgeven, vertrouwend (vertrouwelijk) en kwetsbaar opstellen. Uit mijn ethologische lectuur van alweer vele jaren geleden, meen ik me ook te herinneren dat eskimo's (en mogelijk andere volkeren) bij een ontmoeting (ont-moeting) elkaars wangen zonder de lippen, maar voornamelijk met de neus beroerden om bij wijze van groet en/of kennismaking elkaars lichaamsgeur vertrouwelijk op te snuiven.

Hopelijk heeft u hier alvast iets aan.

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

Prof. dr. Gie van den Berghe

moraal, ethiek, geschiedenis nazi-kampen en genociden, ooggetuigenverslagen, de Verlichting, eugenetica, darwinisme, historische foto's, transhumanisme

Universiteit Gent

http://www.ugent.be

Zoek andere vragen

© 2008-2019
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen