Overal in het nieuws lees je dat de zon 'dood' is. Ze heeft een lagere zonneactiviteit wat ik ook niet in vraag stel. Maar evolueren we echt terug naar een ijstijd agv de verminderde zonneactiviteit?

Kathleen , 18 jaar
5 december 2009

De Nederlandse astronoom Kees de Jager zegt: "De zon is zo dood als een pier." In veel kranten wordt het uit de context genomen, maar uit zijn interview blijkt dat het over een verminderde tot geen zonneactiviteit gaat. Hij denkt dat we terug gaan evolueren naar een kleine ijstijd zoals tussen 1650 en 1710. Is dit ook zo het geval? Of zal het broeikaseffect overheersen?

Antwoord


Er is geen mens die hier met zekerheid een antwoord over kan geven, en dus zegt iedereen zomaar wat.  Er zijn effecten die opwarmend zijn en andere afkoelend, op verschillende tijdschalen.  Wat uiteindelijk zal domineren, is heel moeilijk te zeggen.

Het is inderdaad een merkwaardige anomalie aan het worden dat de nieuwe zonnecyclus maar niet wil starten.  Het is misschien een beetje vroeg om de band te leggen met het zogenaamde Maunder minimum in de 17de eeuw (toen zijn verschillende volledige cycli overgeslagen).  Hoe dan ook, er is vrij overtuigend aangetoond dat de zonnecyclus een invloed heeft op de temperatuur op Aarde: meer zonneactiviteit komt experimenteel overeen met hogere temperaturen.  Een mogelijk mechanisme is het volgende: meer activiteit van de zon gaat gepaard met sterkere magneetvelden; sterkere magneetvelden buigen de kosmische straling met hoge energieen uit het heelal meer af, zodat er minder in de aardse atmosfeer terecht komen; en dat zou samengaan met minder wolken (is eerder een experimenteel gegeven dan gesteund op een theorie over hoe kosmische straling wolken maakt); minder wolken betekent een minder witte Aarde, en dus minder reflectie van zonlicht door de Aarde, dus meer invallend zonlicht, en warmer.

De band tussen zonnecyclus en aardse temperatuur is (in mijn ogen althans, er bestaat wel nog enige controverse over) vrij goed gedocumenteerd.  Er is inderdaad het spectaculaire voorbeeld van de 'kleine ijstijd' die overeenkwam met het Maunderminimum.  Maar ook de continue reeks van metingen over de laatste twee tot drie eeuwen toont mooi aan dat de gemiddelde temperatuur op Aarde verandert met de elfjarige zonnecyclus.  Dit effect is misschien wel dominant tot rond de jaren 60 en 70 van de vorige eeuw, waarna de resultaten van antropogene emissies van broeikasgassen een belangrijkere factor zijn geworden (in hoge mate zelfs, het fameuze hockeystick effect).

Het kan zijn dat een mindere zonneactiviteit voor enig respijt zorgt, maar het kan heel gevaarlijk zijn om daarom de waakzaamheid rond de lozing van broeikasgassen te verminderen.  Nu reeds wordt het feit dat de temperatuur sinds enkele jaren enigszins stagneert, misbruikt om de opwarming tegen te spreken.  Het was door klimaatwetenschappers voorspeld dat we nu door een wat stagnerende periode zouden gaan als gevolg van het minimum in de zonnecyclus, en toch wordt de bevestiging van die voorspelling tegen hen gebruikt.  Anderzijds hebben sommige wetenschappers ook boter aan hun hoofd, omdat zij zich verzet hebben tegen de toch goed gedocumenteerde connectie tussen klimaat en zonne-activiteit.

Vergeet ook niet dat we na verschillende jaren zonder veel zonne-activiteit de temperatuur toch op een historisch erg hoog peil blijft.  Het kan zijn dat de uitstoten een 'kleine ijstijd' verhinderen, maar met nog meer uitstoot dreigen we de andere kant uit te gaan, zeker indien de zon plots opnieuw in gang schiet...  Laten we dus voorzichtig blijven.

Iets anders.  De term 'kleine ijstijd' is verwarrend, in die zin dat de indruk gegeven wordt dat een rechtsreeks verband bestaat met de 'grote' ijstijden.  Die hebben hun oorsprong niet in de zonne-activiteit, maar eerder in lange-termijn veranderingen van sommige elementen van de aardbaan omheen de Zon.   






 

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2020
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen