Wat betekent de naam Honte voor de zeearm waaruit de Westerschelde is ontstaan?

Barthold, 49 jaar
6 juni 2008

De naam "de Honte" staat op oude kaarten van Vlaanderen en Zeeuws-Vlaanderen. Ik ben al te weten gekomen dat het eerst een ondiepe zeearm was van de Schelde waaruit dan de Westerschelde is ontstaan.

Maar wat betekent dus die naam, de Honte? Er is ook een gemeente met als naam Hontenisse op een landtong in de Westerschelde.

Antwoord

Het enige voorkomen van deze term waar ik bij een korte tocht door de naslagwerken op kon stoten is in het Vroegmiddelnederlands Woordenboek (gratis te raadplegen op gtb.inl.nl). Daar vertelt men ons dat de etymologie onduidelijk is, maar worden we wel doorverwezen naar Nederlandse Waternamen (1955) van de bekende taalkundige Moritz Schönfeld.

Ik citeer (pp. 85-86):

4. Honte

Honte is de tweede naam van de Wester-Schelde, of ook de diepe geul erin, die het grote scheepvaartwater van Antwerpen naar Vlissingen is. Het was vanouds een watercomplex, reeds in de 13de eeuw als pluralis vermeld: in aquis contra Valkenesse, que Honte vulgariter appellantur (Okb. HZ. II 489: a. 1283); sedert de vroege middeleeuwen nam het sterk in belangrijkheid toe, en reeds in de 15de eeuw was het een gewichtige vaarweg. Aanvankelijk Hunte (gelatiniseerd tot Hunta) genoemd, verschijnt het later in de variant Honte (ook met latinisatie Honta); [...]

Eenzelfde wisseling van u en o vindt men in de bijbehorende plaatsnamen; zo verschijnt het tegenwoordige Hontenisse als Huntenesse: Okb. Utr. 693 (a. 1221); 695 (a. 1221); 696 (a. 1221). Een andere plaats was Hontemude (Okb. HZ. II 748: a. 1290), niet gelegen aan de mond van de Honte, maar bij Ossendrecht, dus aan de zgn. bovenmond (d.w.z. de plaats waar een rivier uit een andere begint); hier vermeldt v. d. Bergh (blz. 73) een twaalfde-eeuwse piscatio Huntemuden.

De waternaam komt ook elders voor; vgl. de Hunte, zijrivier van de Weser, 9de eeuw Hunta, en de door Huizinga vermelde super fiuvio Hunteo, thans de Gera (zijrivier van de Unstrut). Sedert Müllenhoff verklaart men meestal, wel terecht, de naam als 'de jagende, voortsnellende' ; vgl. ags. huntjan (eng. to hunt) 'jagen'.

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2018
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen