Waarom "begint" de groei van planten in onze streken in de lente en volgen zij de seizoenen; op andere plaatsen op aarde zijn er geen seizoenen, zijn er dan ook geen jaarringen in de boomstammen ?

Ivo, 64 jaar
7 mei 2008

Is het beter om seizoenen te hebben ?
In de tropische wouden blijven alle planten continu gewoon doorgroeien, of sterven deze meestal af en worden vervangen door nieuwe jonge planten.

Antwoord

Beste Ivo,

In ons 'gematigd klimaat' zitten we inderdaad met een 'seizoen van plantengroei' (vegetatieseizoen), omdat er nauwelijks of geen plantengroei is wanneer het te koud is in de winter. De grens verschilt van plant tot plant, maar ligt gemiddeld rond de tien graden celsius. Terwijl er bij ons sprake is van warme en koude seizoenen, zijn er in de tropen droge en natte seizoenen (regenseizoen). Dit heeft ook een effect op de plantengroei, want planten hebben niet alleen zon en warmte, maar ook water nodig.

De jaarringen van bomen zijn het gevolg van een ritmische activiteit van het groeiweefsel (cambium), dat in het groeiseizoen transportcellen ('vaten', 'hout') vormt. Deze cellen kunnen wijde of smalle holten (lumina) hebben. Als de cellen met wijde holten voornamelijk in het voorjaar worden gevormd, zijn ze in een dwarse doorsnede ringvormig gerangschikt. Men spreekt dan van ringporig hout (eik, es). Worden de vaten met wijde lumina verspreid over de groeiperiode gevormd, dan krijgt men verspreidporig hout (beuk, linde). Ringporig hout wordt meestal decoratiever gevonden, maar het ring- of verspreidporig zijn heeft geen effect op de bruikbaarheid van het hout.

In de winter staakt het groeiweefsel alle activiteit, om in het voorjaar weer met de productie van voorjaarshout te beginnen. Op deze manier komt er een scherpe jaargrens tot stand: een ring dus. Bij tropische bomen zijn jaarringen meestal zwak aanwezig of ontbrekend. Toch kan bijvoorbeeld een droge periode, gevolgd door een natte periode, aanleiding geven tot een ritmische activiteit van het groeiweefsel en bijgevolg een ring en een bepaalde porigheid van het hout. Wellicht kan een houthandel u helpen met praktische voorbeelden.

Ik hoop dat uw vraag hiermee voldoende beantwoord is.

Hans Baete

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2021
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen