Hoe beïnvloedt het gebruik van opiaten tijdens de zwangerschap de ontwikkeling van de hersenen?

Antwoord

Dag Edith,
 
Hieronder vind je een stukje uit onze klapper omtrent druggebruik tijdens de zwangerschap. Voor de verklaring van de ontwenningsverschijnselen zijn er 2 theorieën: 'disuse hypersensitivity' en 'alternate pathways'. Het zou te ver voeren om dit hier uiteen te zetten. Je mag gerust rechtstreeks contact met mij opnemen om het een en ander verder te bespreken: koenraad.smets@ugent.be.

HEROINE en andere opioïden
1. Observatie nodig gedurende één week voor NAS.
2. Geen verhoogde kans op congenitale afwijkingen (1). Meer kans op dysmaturiteit. Tot 80 % doet NAS: convulsies, prikkelbaarheid enz (1). Dit begint meestal binnen de eerste levensweek, zelden nog na 3 weken (3). Behandeling: morfine. Symptomen van NAS die behandeling noodzakelijk maken, kunnen 6 weken of langer aanhouden (3).
3. De kans op wiegendood is 4 tot 5 maal verhoogd: spreek een polysomnografie af.
4. Borstvoeding verboden: opioïden komen in grote hoeveelheden in moedermelk terecht en kunnen centrale en respiratoire depressie geven (2). Bovendien kunnen bij bruusk stoppen van borstvoeding ontwenningsverschijnselen optreden.
5. Gevolgen op lange termijn worden wellicht vooral bepaald door socio-economische factoren. Opiaatblootstelling tijdens de zwangerschap vermindert bij proefdieren de corticale densiteit aan neuronen, en neuronale uitlopers en dendritische en axonale vertakkingen zijn kleiner (3). Het is niet gekend of dit enige betekenis heeft bij de mens. Soms stelt men een ontwikkelingsvertraging vast in de kleuterperiode. Ook gedragsstoornissen (teruggetrokken, depressief, agressief, hyperactief) worden in die levensfaze beschreven.

Referenties
1. BB Little, LM Snell, VR Klein et al: Maternal and fetal effects of heroin addiction during pregnancy. J Reprod Med 1990; 35: 159-162.
2. S Kacew: Adverse effects of drugs and chemicals in breast milk on the nursing infant. J Clin Pharmacol 1993; 33: 213-221.
3. K Dysart, H Hsieh, K Kaltenbach, JS Greenspan: Sequela of preterm versus term infants born to mothers on a methadone maintenance program: differential course of neonatal abstinence syndrome. J Perinat Med 2007; 35: 344-346.