Kunnen insecten pijn voelen?

Jeroen, 20 jaar
7 mei 2008

In welke mate is het geweten of insecten gevoelens hebben?

Antwoord

Beste,

Deze vraag is niet met zekerheid te beantwoorden, maar er bestaat alleszins geen eensluidend bewijs dat insecten pijn kunnen voelen zoals wij. Men kan wel zoeken naar gelijkenissen in gedrag en fysiologie tussen mens en insecten in relatie tot wat wij pijn noemen en als we die (on)gelijkenissen beschouwen, dan is het eerder waarschijnlijk dat insecten géén pijn voelen zoals wij. Wij voelen pijn doordat wij speciale zenuwcellen hebben, de zogenaamde "nociceptors" die, samen met ons bewustzijn (pijn is erg subjectief en persoonsgbonden), instaan voor het pijngevoel bij schadelijke prikkels. Als deze nociceptors worden uitgeschakeld, bijvoorbeeld door ziekte zoals melaatsheid, of door verdoving, dan voel je geen pijn meer, al kan je soms nog wel voelen (bijvoorbeeld je voelt wel dat iets je raakt, maar niet of die aanraking pijn doet). Insecten blijken echter geen nociceptors te hebben (en of insecten een bewustzijn hebben kan men ook betwijfelen).  Bovendien blijken insecten ook weinig of geen "pijngedrag" te vertonen. Bijvoorbeeld, als wij ergens pijn hebben, dan zullen we (1) proberen de pijn te neutraliseren (en de wonde te verzorgen) (door te wrijven, de wonde te likken, enz.), (2) soms agressief reageren tegen wie ons pijn doet, (3) geen honger meer hebben en/of stoppen met eten, (4) zeker niet meer paren (hoeveel zin heb je nog als je migraine of buikpijn hebt?), enz. Insecten, daarentegen, vertonen dergelijke gedragingen niet als ze verwond worden, integendeel zelfs, een bidspinkhaanmannetje, zal onverminderd voortgaan met paren als het wijfje zijn kop afbijt, sprinkhanen gaan voort met eten terwijl ze door een rover worden gegrepen, en meer algemeen gaan gewonde insecten meestal gewoon voort met hun activiteiten (voor zover ze nog kunnen natuurlijk). Insecten blijken hun wonden ook niet te "beschermen" of te "verzorgen". Nu zijn er ook wel aanwijzingen dat wanneer insecten worden verwond, er in hun zenuwstelsel stoffen worden vrijgegeven (bepaalde "opioïden") die bij ons geassocieerd zijn met pijn. Die stoffen hebben echter meerdere functies, dus hun aanwezigheid op zich bewijst niet eenduidig dat insecten pijn voelen.

Kortom, er zijn geen harde bewijzen voor de stelling dat insecten pijn zouden kunnen voelen, integendeel, het lijkt waarschijnlijker dat ze geen pijn kunnen voelen. Maar écht zeker zijn we daar niet van.

Ik voeg hierbij een artikeltje dat wat meer achtergrond kan bieden.

Mvg,

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

dr. Thierry Backeljau

Biologie

Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen
Vautierstraat 29 1000 Brussel
http://www.natuurwetenschappen.be

Zoek andere vragen

© 2008-2024
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door EOS vzw