Antwoord
Beste,
Dit is een zeer interessante vraag.
In principe kan kanker bij alle dieren verschijnen. Alleen, ze moeten lang genoeg leven om kanker te kunnen ontwikkelen. Insecten bijvoorbeeld, leven meestal niet lang genoeg om kanker te krijgen. Toch heeft men fruitvliegen ontdekt die als gevolg van een bepaalde mutatie kankergezwellen ontwikkelden.
En daar ligt de kern van de zaak: kanker ontstaat als gevolg van mutaties in DNA. Dergelijke mutaties kunnen spontaan ontstaan als gevolg van een inherente fout die gemaakt wordt wanneer DNA gekopieerd wordt, voor dat een cel gaat delen. Hoe vaker een cel deelt, hoe groter de kans dat zo'n mutatie ontstaat. Wanneer de mutatie verschijnt in een gen dat de celdeling regelt, kan dit tot ongecontroleerde groei van die cel leiden, en dus tot een kankergezwel. Er zijn gelukkig wel meerdere mutaties nodig om van een normale cel een kankercel te maken. Dus: hoe ouder het organisme, hoe meer celdelingen, en dus hoe groter de kans om een kankercel te ontwikkelen.
Sommige mutaties kunnen erfelijk zijn en dus de kans op kanker verhogen.
Wat de natuurlijke selectie van dergelijke "kankergenen" betreft: uiteraard zijn er geen voordelen aan kanker. Maar het probleem is dat natuurlijke selectie enkel inwerkt op individu's die nog reproductief actief zijn, dat wil zeggen die zich nog voortplanten. In de meeste gevallen verschijnt kanker pas na de reproductieve leeftijd, namelijk boven de veertig. En dan is er geen selectiedruk meer omdat er geen kinderen meer (kunnen) worden gemaakt. Stel dat we dat wel zouden kunnen, en dat onze voorouders nog kinderen kregen wanneer ze bvb. 70 jaar oud waren, dan zouden mensen zonder "kankergenen" meer kinderen kunnen krijgen dan mensen met "kankergenen" (omdat de laatsten minder gezond zouden zijn en minder lang zouden leven) - dan zou er een negatieve selectiedruk zijn op "kankergenen".
Kanker is dus ook van alle tijden, op zijn minst sinds er langlevende dieren bestaan zoals de gewervelde dieren. Sommige omgevingsfactoren kunnen de kans op kanker verhogen, omdat ze mutaties in DNA induceren, bvb. UV-stralen, radioactieve straling, sommige chemische stoffen. Zo vindt men kankers terug bij eenvoudige gewervelden zoals vissen, en stijgt de incidentie ervan in vervuild water. Ook bij de mens kan de incidentie stijgen als gevolg van deze omgevingsfactoren (zon en huidkanker, roken en longkanker bvb).
Reacties op dit antwoord
Er zijn nog geen reacties op deze vraag.
Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.
