Wat is het verschil tussen B-lymfocyten, plasmacellen, T-lymfocyten en killercellen?

Antwoord

Beste Elise,

Het immuunsysteem zit enorm complex in elkaar en kent vele verschillende cellen met allemaal een eigen specifieke taak. Centraal hierin staat de oorzaak waartegen het immuunsysteem reageert, dit is meestal een vreemde indringer (een virus, een bacterie, een vreemd voorwerp bij verwonding, maar ook tumorcellen bijvoorbeeld). Het immuunsysteem reageert dan vaak niet tegen de gehele vreemde indringer maar tegen stukjes ervan: men spreekt hier over ‘antigenen’ waartegen het immuunsyteem reageert.

Verder moet er ook een onderscheid gemaakt worden tussen het ‘adaptieve’ immuunsysteem en het ‘naïeve (innate) of natuurlijke’ immuunsysteem.

Bij het adaptieve immuunsysteem is er pas een reactie tegen een vreemd antigen na herkenning ervan door dit systeem. Het immuunsysteem moet als het ware het antigen al een keer gezien hebben om het te kunnen herkennen en er tegen te reageren. Het immuunsysteem past zich hierbij als het ware aan om zo effectief mogelijk de indringer te verwijderen, vandaar de naam ‘adaptief’. Het adaptieve immuunsysteem kan verder op twee manieren reageren.

Ten eerste kan het systeem ‘antilichamen’ aanmaken tegen het vreemde antigen, men spreekt dan van een ‘humorale respons’. Voor de aanmaak van deze antilichamen zijn de B-lymfocyten verantwoordelijk. Bij herhaald contact met het antigen gaan deze zich werkelijk specialiseren tot het aanmaken van het desbetreffende antilichaam en gaan deze B-lymfocyten uitrijpen tot antilichaam producerende plasmacellen. De humorale respons is voornamelijk belangrijk tegen extracellulaire antigenen, zoals bacteriën die niet in cellen binnendringen.

De tweede manier is de ‘cellulaire respons’, die vooral belangrijk is bij intracellulaire indringers (zoals bvb virussen die zich verschuilen in onze cellen).  Voor deze cellulaire respons zijn de T-lymfocyten verantwoordelijk. Zij gaan rechtstreeks de geïnfecteerde cellen aanvallen (via cel-cel contact) en bovendien allerlei stoffen vrijstellen die deze geïnfecteerde cellen gaan vernietigen. 

Bij het natuurlijke of innate immuunsysteem is er een onmiddellijke reactie van het lichaam tegen de indringer. Hiervoor zijn een aantal mechanismen verantwoordelijk, waaronder ook die killer cellen waarover je sprak. Deze worden ook natural killer (NK-cellen) of large granular lymphocytes (LGL) genoemd. Ze werken min of meer zoals de T-cellen maar er is niet echt sprake van een antigen herkenning hier. Het natuurlijke immuunsysteem gaat zich dus niet aanpassen aan de vreemde indringer maar gaat proberen deze gewoon rechtstreeks te vernietigen. Dit is in de evolutie het oudste systeem en het meest primitieve eigenlijk (maar wel vaak zeer effectief !).

Bondig samengevat:

Adaptatief immuunsysteem

            Humoraal systeem met B-lymfocyten die uitrijpen naar plasmacellen

            Cellulair systeem met T-lymfocyten

Natuurlijke immuunsysteem

            Onder andere Killer cellen

Vriendelijke groeten,

Glenn Van den Bosch