Kan een ster toevallig een andere bewoonde planeet zijn?

Antwoord

Er zijn inderdaad enkele planeten van ons zonnestelsel die je met het blote oog kan zien. Dezer tijd zie je 's avonds de twee helderste planeten, Venus en Jupiter, vrij dicht bij elkaar in het westen, kort na zonsondergang (ze zijn wel snel weg!).  Andere planeten die met het blote oog zichtbaar zijn - als ze aan de goede kant van de Zon zitten tenminste - zijn - in volgorde van helderheid - Mars, Saturnus en Mercurius. Nu zijn die niet te zien. Saturnus komt wel op laat in de nacht.

Hoe kan je weten dat een lichtpuntje aan de hemel geen ster is maar een planeet? Uiteraard door je sterrenhemel te kennen, en er de vreemde eenden uit te halen. Of ook door vast te stellen dat deze objecten van nacht tot nacht andere posities aannemen ten opzichte van de sterren. Maar dan moet je meer dan een nacht kijken, uiteraard, want de bewegingen van de planeten tussen de sterren (de naam betekent trouwens 'dwaalsterren') gebeurt erg traag.

Een andere methode om een planeet van een ster te onderscheiden, is door te kijken of het lichtpuntje al dan niet fonkelt. Sterren staan heel ver van ons, en zijn daarom als punten: je kan hun schijfje niet oplossen. Planeten staan dichter en verschijnen in de telescoop wel als schijfjes. Het fonkelen van sterren heeft te maken met de breking (ombuiging) van licht in de atmosfeer. Omdat de atmosfeer verandert, verandert ook die breking, en daarmee de richting van waaruit het sterlicht ons oog bereikt. Daardoor zien we de ster zich als het ware voortdurend verplaatsen aan de hemel. Ook het licht van planeten wordt veranderlijk gebroken, maar doordat het schijfjes zijn is er steeds een aanzienlijke fractie van het licht dat uit dezelfde richting blijft komen (de hoek waarover getwinkeld wordt is kleiner dan het hoekje dat de planeetschijf aan de hemel maakt) en is het totale effect veel milder.

Je vroeg specifiek naar 'bewoonde' planeten. Neen, geen enkele van de andere planeten van ons zonnestelsel is bewoond. 

Er zijn ook planeten rond andere sterren. Of er daarvan bewoond zijn, weten we vooralsnog niet. Ze zien is trouwens al een hele krachttoer, want het zijn zwakke puntjes naast een veel helderdere ster.