Wat is een ster?

Antwoord

Het is juist dat de zon een ster is, en dus ook dat sterren zonnen zijn. Maar daardoor weet je eigenlijk nog niet wat die lichamen juist zon en ster maakt.

Wat bij de zon direct opvalt, is dat ze rond is. Dat is erg betekenisvol. Waarom is de zon rond? Omdat hetgeen de zon vasthoudt, de gravitatiekracht, de symmetrie van een bol vertoont. Het oppervlak van de zon is een plaats waarvan alle punten even ver van het centrum zitten, en die daarom dezelfde gravitatie voelen. Waarom zijn jij en ik geen bollen, en de aarde en de zon wel? Omdat de aarde en de zon zoveel massa hebben dat ze als gevolg van de aantrekking die ze op zichzelf uitoefenen een bolvorm aannemen, als oppervlak van laagste energie. Als je foto's bekijkt van andere lichamen in ons zonnestelsel, dan stel je vast dat planeten en de grote satellieten van planeten rond zijn, maar de kleinere lichamen, die minder last hebben van hun eigen gewicht, niet.

Als een ster zichzelf aantrekt, waarom verschrompelt ze dan niet tot een punt? Omdat ze zich schrap zet! De materie is niet zomaar samendrukbaar. Het verschil nu tussen een planeet als de aarde en een ster als de zon is in de manier waarop ze zich schrapzetten. Een planeet weegt voldoende weinig zodat de stevigheid van haar materialen het gewicht aankan: de binnenkant wordt wel samengedrukt, maar niet kapot gemaakt. Maar als de hoeveelheid massa te groot is, dan krijg je elke vast stof kapot. De bindingen van atomen en moleculen zijn niet sterk genoeg om een ster te dragen, en dus gaan vaste stoffen, moleculen en atomen eraan in de zon. Wat overblijft is dan een zeer dicht gas, dat bestaat uit atoomkernen en elektronen die zich min of meer vrij bewegen.

Hoe zet dat gas in de zon zich dan schrap tegen het gewicht van de massa erboven? Door zeer heet te zijn. Inderdaad, de druk van een gas wordt groter als de temperatuur groter is: een heet gas drukt erg hard. Hoe kan de zon aan die hitte geraken? Door energie voort te brengen. Inderdaad, als de zon straalt, dan is dat niet zomaar uit vriendelijkheid voor ons, maar omdat de zon energie nodig heeft om zich schrap te zetten tegen gravitatie. En die energiebron van de zon is kernenergie, waarbij de zon uit lichtere elementen zwaardere maakt.

Als een ster meer massa heeft dan een andere, moet ze meer energie voortbrengen. Om die reden verschillen de sterren enigszins van elkaar. Maar allemaal hebben ze hetzelfde probleem: hun energiebron is niet onuitputtelijk. Om die reden evolueren sterren, en blijven ze niet eeuwig bestaan.