Wat is de chemische reactie waardoor bubbels ontstaan in Champagne?

Antwoord

Hallo Debora,

Het eigenlijke verschijnen van de bubbels heeft met een chemische reactie niks te maken. De bubbels bestaan uit koolstofdioxide (CO₂) dat onder druk opgelost zit in wijn, trouwens ook in bier, en eveneens in spuitwater en andere frisdranken.
Hoe dat CO₂ daar ingekomen is, dat heeft wel met chemie te maken. Het CO₂ is namelijk het resultaat van het gistingsproces. Gisten zetten bij zogenaamde "alcoholische gisting" suiker om in alcohol en CO₂, om uit het proces energie te halen.
Bij de meeste alcoholische dranken vindt het gisten plaats in open of permeabele vaten, waaruit het CO₂ontsnapt. De gisting gaat door tot alle suiker is opgebruikt, of tot de alcoholconcentratie zo hoog is dat de gist zichzelf vergiftigt met alcohol, zijn eigen "afvalprodukt".

Als de suiker op is bij een alcoholconcentratie die laag genoeg is, kan de wijn gebotteld worden (met kurk, die met zo'n metalen netje zit vastgeschroefd op de hals van de fles om ongelukjes te vermijden) met een beetje extra suiker en speciale flesgist, en dan "nagisten" op fles. Het gevormde CO₂kan nu niet meer weg, en de druk in de fles begint dus te stijgen, opnieuw tot alle suiker is opgebruikt (een "droge" schuimwijn). Dan zijn er nog allerlei trucs om het bezinksel te verwijderen en toch nog suiker toe te voegen voor een halfdroge of zoete schuimwijn.

Voor bier geldt iets gelijkaardigs, alleen wordt er daar meestal, zoals bij water en frisdrank, mechanisch extra CO₂aan de fles toegevoegd bij het bottelen. Er zijn ook schuimwijnen die zo worden gemaakt, maar daar wordt door schuimwijnliefhebbers eerder met gefronste wenkbrauwen op neergekeken.