Is mijn lichaam gemaakt uit sterrenstof? Vanwaar komt dit sterrenstof en is het sterrenstof afkomstig van andere tijden? Wat gebeurt er met sterrenstof als we sterven?
De Amerikaans Kosmoloog Carl Sagan stelde in de jaren '80 in zijn prachtige TV-serie "Cosmos" dat "The Cosmos is within us. We are made of star-stuff. We are a way for the Universe to know itself". Deze quote vertaalt zich inderdaad in "mijn lichaam is opgebouwd uit sterrenstof". Maar van waar komt deze uitspraak eigenlijk?
Weet dat de bouwstenen van uw lichaam complexe moleculen zijn, zoals suikers, aminozuren, .... Deze complexe moleculen bestaan dan weer uit atomen, van diverse chemische elementen, zoals koolstof, zuurstof, waterstof, zwavel, fosfor, ijzer, .... Maar heeft u zich al eens afgevraagd waar en wanneer deze verschillende chemische elementen gevormd zijn?
Er zijn zo'n 94 verschillende chemische elementen, van waterstof tot plutonium. Deze zijn allemaal mooi geordend in het 'periodiek systeem', ook gekend als de Tabel van Medelejev.
Gaan we nu 13,8 miljard jaar terug in de tijd, naar de oerknal, het ontstaan van ons universum, dan is het ganse prille universum opgebouwd uit slechts twee chemische elementen, waterstof en helium. Deze twee lichte elementen zijn gevormd tijdens de oerknal. We noemen dit de 'oerknal-nucleosynthese'. Bedenk dus dat de waterstofatomen die in die complexe moleculen in uw lichaam zitten, meer dan 13 miljard jaar oud zijn. Moeilijk te vatten, niet?
Maar wat dan met die 92 andere chemische elementen. Deze worden uiteindelijk gevormd in stervende sterren. Een ster is eigenlijk een gigantische kernfusiereactor, waar waterstof samengesmolten wordt tot helium. Maar wanneer de brandstof op is, dus wanneer alle waterstof is omgezet in helium, stort die ster in elkaar. En dan gebeurt er iets bijzonder. Heliumkernen versmelten tot koolstofkernen, tot zuurstofkernen, enz.. Uiteindelijk wanneer die stervende ster ontploft - een supernova - worden ook de zwaarste elementen, tot plutonium, gevormd.
Vandaar de uitspraak "mijn lichaam is opgebouwd uit sterrenstof". De atomen in uw huid, in uw haar, in uw tanden, kortom alle atomen in uw lichaam zijn ooit gevormd in een stervende ster. Vandaar "sterrenstof". En al die atomen in uw lichaam zijn miljarden jaren oud. Elk atoom in uw lichaam heeft dan ook al een hele kosmische verhaal te vertellen
En ja, wat gebeurt er met al onze atomen wanneer we sterven? Die atomen blijven natuurlijk bestaan. Atomen zijn zo goed als eeuwig. Al die atomen zullen hun weg vinden in nieuwe moleculen in nieuw leven, of in nieuwe kristallen en mineralen, of worden deel van onze atmosfeer.
Wij zijn dan wel eindig, de atomen waaruit wij zijn opgebouwd zijn zo goed als eeuwig. Zij dragen al een heel kosmisch verhaal met zich mee, maar zullen na hun 'verblijf' in ons lichaam nog een heel kosmisch verhaal te vertellen hebben.
Geachte professor Sintubin, Dat was een verhelderend antwoord op een vraag waar ik al heel lang mee worstelde. ze werd actueel toen ik besloot een artikel of boek te publiceren waarin het gaat over de onhoudbaarheid van het christelijke dogma over erfzonde. Dus veel dank! en het smaakt naar meer! Kunt u een boek aanraden waarin dit allemaal uitvoeriger uitgelegd wordt en met illustraties; het zou dan moeten gaan om een populair-wetenschappelijke benadering; het mag ook in het Engels. In mijn bezit is reeds 'Journey of the Universe'(Swimme, Tucker) en Geertsema, 'Schepping of evolutie'. Ook ben ik natuurlijk geïnteresseerd in uw eigen publicaties voor zover die op dit onderwerp betrekking hebben. Graag verneem ik van u, met vriendelijke groeten en hoogachtend, Reinder
Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.
Kosmische evolutie Geowetenschappen Geodynamica Aardbevingsgeologie Aardbevingsarcheologie
© 2008-2026
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door Eos wetenschap. Voor vragen over het platform kan je terecht bij ikhebeenvraag@eos.be
