Bestaan er planeten die groter zijn dan hun ster?

Antwoord

Zolang we - en dat zal altijd zo blijven - niet alles verkend hebben in het hele zichtbare heelal, zullen we nooit met 'stellige zekerheid' op en dergelijke vraag kunnen antwoorden.  En dan is dat zichtbare heelal misschien maar een klein stukje van al wat er is...

Verder hangt het antwoord ook af van wat we verstaan onder 'planeet' en 'groter'.  Vrij algemeen beschouwen we als 'planeet' een voorwerp dat rond een ster beweegt, hetgeen betekent dat de massa van dat voorwerp aanzienll;ijk kleiner is dan de massa van de ster;   En 'groter' is iets wanneer het meer volume invult; soms bedoelt men ook eens met groot iets wat meer massa heeft, maar dat is taalkundig onjuist.

Als een planeet groter zou zijn dan haar ster, in de zin van met veel minder massa een groter volume innemen, dan zou dat betekenen dat de dichtheid van de planeet heel erg klein is.  En onze fysica leert ons dat het heel moeilijk is voor een dergelijk ijl object om te blijven bestaan.  Maar ook de waarnemingen die we doen, geven geen enkele aanwijzing dat iets dergelijks gebeurt.  De grote meerderheid van de planeten rond andere sterren die men gevonden heeft, manifesteren zich door kleine bedekkingen van de ster wanneer de planeet tussen ons en de ster staat; in geen enkel (van de toch meerdere duizenden) dergelijk geval is het stukje van de ster dat bedekt wordt, groter gebleken dan enkele procenten.  Als er dus planeten bestonden die hun ster helemaal konden bedekken, hadden we er al veel gevonden.  Vandaar dat ik - met de voorzichtigheid van de eerste paragraaf - durf 'neen' te antwoorden op uw vraag.

Maar sta me toe nog eens terug te komen op het verband tussen de taalkundige en experimenteel-wetenschappelijke aspecten van uw vraag.  Wat verstaan we onder een 'planeet'?  Voor de Oude Grieken, die de naam hebben gelanceerd, is een planeet een dwaalster, een object aan de hemel dat zich beweegt ten opzichte van de 'vaste achtergrond' van vaste sterren'.  Voor hen waren de Zon en de Maan ook planeten.  Sinds Copernicus hebben we door dat in astronomische termen onze Aarde eigenlijk van dezelfde aard is als Venus, Mars en Jupiter, en dan zijn wij ook 'planeet' geworden.  En dan hebben we rap geleerd dat de Zon een ster is, en de Maan een satelliet van de Aarde;.  Maar tegelijk hebben we geleerd dat ook al die 'vaste punten' niet vast zijn; als je goed genoeg kijkt, zijn ze allemaal in beweging.  Het eingie object in het universum waarvan we geen beweging zien aan de hemel, is onze eigen Aarde, en die noemen we nu 'De Planeet', met grote D en P.  Iets toch om over na te denken.