Wat maakte de middeleeuwen zo enorm warm?

Antwoord

Da's een goeie vraag!

We hebben het over de Medieval Warm Period, kortweg de MWP, die plaatsvond van ongeveer 950 tot 1250 na Christus, waarbij de zeetemperatuur in Noord-West-Europa gemiddeld 1° celsius steeg. De naam MWP werd geïntroduceerd door Hubert Lamb in 1965, een van de grondleggers van de paleoclimatologie: de studie van oude weersbeschrijvingen, jaarringen in bomen, stalen uit gletsjers en uit pakijs, koralen, rotslagen, stalen uit de oceaanbodem... 

Een paar bemerkingen over die klimaatverandering in de middeleeuwen:

• Ze beperkte zich tot Noord-West-Europa en de Noord-Atlantische Oceaan, de rest van de wereld bleef op dezelfde gemiddelde temperaturen, of koelde in de Caraïben zelfs licht af in diezelfde periode. Het was dus eerder een regionaal klimaatfenomeen, dan een globaal.
• Soms wordt ze in twee delen opgesplitst: de MWP1 als een aanloop, en de MWP2 van ongeveer 1000 tot 1300 na Christus.
• Sommige wetenschappers spreken liever over de Medieval Climate Anomaly (MCA) in plaats van MWP, omdat het over méér ging dan gemiddelde temperatuurstijging: meer regenval en stormen, koudere winters, langere droge zomers...
• Ze werd gevolgd in West-Europa door een andere klimaatanomalie, de Kleine IJstijd (LIA) , die vooral tijdens de 17de eeuw in West-Europa voelbaar was.

U vroeg naar een verklaring, maar daar woedt eigenlijk nog een debat rond. Wel is zowat de hele paleoklimatologische gemeenschap het erover eens dat natuurlijke variatie geen verklaring is: het klimaat werd wel degelijk door iets verstoord.

• Meer zonne-uitbarstingen, die zorgden voor meer UV-straling?
• Een toevallige, maar uitzonderlijke pauze in vulkanische activiteiten, waardoor de beschermende stratosfeerlaag meer doorlatend werd?
• Een langzame verandering in het patroon van oceaanstromen, die tropisch water naar de Noord-Atlantische Oceaan afboog?
• Een combinatie van dat alles?

Het maakte wel de Noorse kolonisatie van zowel IJsland als Groenland mogelijk, die in Groenland weer verdween op het einde van de MWP.