Is dit correct? Bij de fiets heeft de linkerpedaal linkse en de rechtse pedaal rechtse schroefdraad?

Willem, 70 jaar
3 september 2025

Op 25/02/2013 stelde Ronny de vraag: "Waarom heeft de rechter pedaal op een fiets een rechtse schroefdraad en de linkse pedaal een linkse schroefdraad?" Antwoord: "Tegen het zichzelf losdraaien bij het fietsen." Ronny was niet akkoord maar kreeg geen antwoord. Ik vind dat hij gelijk heeft dat het beter zou zijn als het omgekeerd is. De rechtse pedaal linkse draad en omgekeerd. Graag uw mening.

Antwoord

Bekijken we even de rechterpedaal:

Ten opzichte van de pedaalarm (crank) draait de pedaal linksom. Indien de pedaalas (dus niet de trapas) gefixeerd zou worden (zodanig dat deze niet meer zou kunnen draaien t.o.v. de pedaal), zal deze bij het trappen inderdaad uit de crank gedraaid worden. 

In werkelijkheid zit de pedaalas echter niet vast, maar kan deze draaien t.o.v. de trapper (zodat de trapas kan blijven zitten en de pedaal ongeveer horizontaal kan gehouden worden tijdens het trappen). Dit draaien verloopt niet perfect. Er zit namelijk wat speling op de kogellagers tussen pedaal en pedaalas, waardoor de as wat kan gaan 'wiebelen' t.o.v. de pedaal. Hierdoor zal het uiteinde van de pedaal door het trappen met je voet een klein cirkeltje linksom beschrijven t.o.v. de crank. De pedaalas zal echter (door precessie) de neiging hebben rechtsom te draaien. Dit komt doordat de uitsparing in de pedaal waar de pedaalas in zit, dus wat te groot is en de pedaalas eigenlijk kan gaan rollen over het oppervlak van die uitsparing (zie https://en.wikipedia.org/wiki/... voor een animatie hiervan).

De pedaalas zal zichzelf dus vastdraaien tijdens het trappen. Omgekeerd: indien de schroefdraad linksom was geweest, zou de pedaalas zichzelf dus kunnen losdraaien tijdens het fietsen.

Een gelijkaardige uitleg kan je hier vinden: https://nl.wikipedia.org/wiki/....

Je kan volgend experiment uitvoeren om dit zelf gewaar te worden: 
Maak met je linkerhand een vuist (je onderarm stelt de crank voor) en houd er een een potlood (dit stelt de pedaalas voor) mee vast. Knijp je vuist niet te hard toe en neem het potlood niet in het midden vast, maar laat het ver uitsteken aan de rechterkant van je vuist. Neem nu met je rechterhand het uiteinde vast en draai er een cirkeltje mee linksom (dit stelt het wiebelen voor ten gevolge van het trappen). Je zal nu merken dat het potlood rechtsom begint te draaien.

Mvg,

Sander Deridder

Reacties op dit antwoord

  • 03/12/2025 - Willem (vraagsteller)

    Opgelost. Dank je wel.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2025
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door Eos wetenschap. Voor vragen over het platform kan je terecht bij liam.verbinnen@eos.be