Hoe komt het dat platte cola diarree bestrijdt?

Antwoord

Dag Lucie,

Het klopt dat deze volkswijsheid nog steeds overeind lijkt te staan. Ook mijn ouders raden me aan om cola te drinken bij maagproblemen. Ik moet jou en vele anderen echter teleurstellen: Cola is geen goede keuze!

Waarom zou cola helpen bij diarree?

Diarree wordt veelal symptomatisch behandeld. Met andere woorden: we zorgen ervoor dat de zieke het vocht en de mineralen die hij/zij verliest, weer binnen krijgt. Deze mineralen zijn bijvoorbeeld natrium en kalium, twee belangrijke stofjes die veel werk verrichten in je lichaam.

Cola is natuurlijk een drank, dus je zou verwachten dat het op zijn minst je vochtverlies aanvult. Maar eigenlijk is het niet de ideale drank daarvoor: het bevat namelijk heel veel suiker. Die suikermoleculen gaan water aantrekken (we noemen dat osmolariteit). Je zal dus minder makkelijk vocht opnemen dan bij een drank zonder deze suiker, zoals water. Bovendien zal een deel van deze suikers in je darm terechtkomen. Wanneer deze daar ook water aantrekken, wordt je stoelgang dus nog lopender. Met andere woorden: de overdaad aan suiker maakt de diarree erger.

Denk je dit op te lossen met suikervrije cola? Dat doe je beter ook niet. De zoetstoffen in cola light of zero hebben namelijk eenzelfde water-aantrekkend effect in je darmen.

Behalve dat het dus geen ideale keuze is om je vochtverlies te compenseren, bevat cola ook te weinig natrium (9 mmol/l vs. aanbevolen 75 mmol/l) en kalium om de verloren mineralen weer aan te vullen. Daar komt nog eens bij dat we natrium nodig hebben om suiker op te nemen. Te weinig natrium verlaagt dus de suikeropname, waardoor nog meer van de suikers uiteindelijk in je darm terechtkomen. Zoals ik reeds vertelde gaan die water aantrekken, en dat maakt die vervelende diarree alleen maar erger.

Een laatste reden waarom cola zou helpen bij diarree, is een eventuele anti-bacteriële werking. Dat wordt wel eens gesuggereerd doordat het fosforzuur bevat. Over dit vermoeden kan ik zeer kort zijn: het bewijs hiervoor is bijzonder schaars en niet van hoge kwaliteit.

Maar... bij mij werkt het wel?

Heb je het cola-trucje gebruikt en leek het wel te werken? Dan heb je geluk. Wellicht was het placebo-effect groter dan het negatieve effect. 

Een placebo-effect is een verbetering van je symptomen omdat je gelooft in een bepaalde (be)handeling. Het wordt dus veroorzaakt door je hersenen.

Een andere reden kan het cafeïnegehalte van Cola zijn: dit kan voor een tijdelijke opkikker zorgen.
Let wel op: cafeïne kan ook de darmen extra triggeren en dus tijdelijk voor nog meer ongemak zorgen.

Wat dan wel drinken bij diarree?

Je drinkt best een ORS. Dit staat voor "Orale rehydratatieoplossing". Dit is water met een ideale hoeveelheid natrium, kalium en suiker.

En in de plaats van op de "anti-bacteriëlewerking" van cola te rekenen, kan je je eigen goede bacteriën beter ondersteunen. Door probiotica te nemen help je de goede bacteriën om de slechte bacteriën weg te concurreren.

Is Cola dan helemaal nutteloos?

Er zijn enkele kleine studies die suggereren dat cola "gastro-intestinale phyto-bezoars" kan oplossen. Dit zijn onverteerbare klonten voedsel die in zeldzame gevallen leiden tot maag-darmklachten. Je kan het een beetje vergelijken met ontstoppingsmiddel.

Ik wil wel even benadrukken dat deze aandoening zéér zeldzaam is. Vermoed je tóch dat je een phyto-bezoar hebt? Ga dan onmiddelijk langs je huisarts. Dat is véél slimmer dan een blikje cola kraken.

Conclusie

Met of zonder prik -  als je ziek bent, laat je cola beter staan. Ga voor water of een ORS (water met mineralen).

Referenties:

BMJ-British Medical Journal. (2008, May 28). Flat Carbonated Drinks Not An Effective Alternative To Oral Rehydration Solution, Study Finds. ScienceDaily. Retrieved June 4, 2025 from www.sciencedaily.com/releases/2008/05/080527084303.htm

Delgado Galan M, Rabago LR. Has Coca-Cola treatment become the first-line therapy for gastric bezoars, both in general and specifically for western countries? World J Gastrointest Endosc. 2024 May 16;16(5):237-243. doi: 10.4253/wjge.v16.i5.237. PMID: 38813574; PMCID: PMC11130549.

Jacobs M, Reece A. Does drinking "flat" cola prevent dehydration in children with acute gastroenteritis?  Archives of Disease in Childhood - Education and Practice. 2008 August 93'4):129-31. doi: 10.1136/adc.2008.142521

Weizman Z. Cola drinks and rehydration in acute diarrhea. N Engl J Med. 1986 Sep 18;315(12):768. doi: 10.1056/NEJM198609183151221. PMID: 3748089.