In welke talen worden woorden precies zo uitgesproken als dat ze geschreven worden?

Antwoord

Het gaat eigenlijk eerder om het schriftsysteem dat sterk fonetisch (klankvolgend) is, niet de taal op zich. Talen die een alfabet hebben geleend van een ander taalsysteem zijn daarom doorgaans minder fonetisch, en al helemaal als ze veel leenwoorden gebruiken. Talen met veel spellingshervormingen zijn doorgaans logischer en meer fonetisch qua schrift.

Kunsttalen zoals Esperanto en Volapük zijn doorgaans ook goed hardop te lezen of zelfs te noteren door mensen die die talen niet eens begrijpen, omdat ze een bijna perfect fonetisch schriftsysteem hebben. Latijnse talen als Spaans en Italiaans hebben doorgaans ook een vrij fonetisch systeem, net als vrij geïsoleerde talen die frequent geüpdate spellingssystemen hebben, zoals het Fins en het Hongaars. Zoals u heel juist opmerkt, hebben die ook heel veel leenwoorden in de eigen spellingsregels gedwongen, met een é of een ç die in een ander woordbeeld veranderden. Talen met een relatief recente standaardisatie en schriftsysteem, zoals het Indonesisch, zijn ook erg fonetisch. Ook talen met een heel ander schriftsysteem dan het Latijnse, kunnen soms ook verrassend fonetisch zijn, zoals het Koreaans en het Hindi.

Daartegenover staan oudere talen, met veel leenwoorden en een hele geschiedenis, en vaak ook een eeuwenoude literatuurcanon die nog steeds spellingsregels dicteert. Het Engels is notoir anders gesproken dan geschreven ('bicycle' nodigt uit om het als 'bi-saaikel' uit te spreken, in plaats van 'baai-sikkel'), en ook het Frans heeft veel woorden die hetzelfde klinken ('un ver vert va vers un verre vert'), woordeinden die niet worden uitgesproken (typisch zijn veel werkwoordvervoegingen: 'tu vas, il va') en andere instinkers. Geen wonder dat net in die twee taalgemeenschappen de competitieve 'dictées' en 'spelling bees' erg populair zijn...