Sinds wanneer noemt men België, 'België' ?

Ludovic, 19 jaar
30 mei 2024

Beste, wat is de geschiedenis van de naam 'België'? We weten allemaal dat de eerste vermelding van Caesar komt, maar wat gebeurde er daarna met deze naam? Vanaf wanneer is men de Zuidelijke Nederlanden 'België' gaan noemen?

Antwoord

Het klopt dat Caesar naast een Belgae-volk ook een Belgium-regio aanduidde in zijn verslag van de Gallische oorlogen, één keer in de buurt van Nemetocenna, het huidige Arras/Atrecht.

Keizer Augustus vormde in 22 v.Chr. de provincie Gallia Belgica, het noordelijkste deel van Gallië, dat zuidelijk aan de Marne en de Seine grensde, maar aan de noordzijde het grootste deel van het huidige Nederland overliet aan een andere provincie, Germania Inferior. Op het einde van de 3de eeuw splitste keizer Diocletianus de provincie in twee delen, Belgica Prima (het huidige Luxemburg, Moezel, Ardennen) en Belgica Secunda (tussen Noordzee en Maas).

Na de verovering door Franken in de 4de en 5de eeuw, werden andere namen gehanteerd voor de streken en haar bestuur.  

De naam werd daarna pas terug opgepikt in de Habsburgse Nederlanden, wanneer het al een soort Latijnse, eerder officieuze aanduiding werd, o.a. met landkaarten waarop de verenigde Nederlanden werden voorgesteld als een leeuwenfiguur (rechtop zittend, kijkend naar rechts), de Leo Belgicus. De naam werd daarna sporadisch gebruikt als informele geografische aanduiding voor de lage landen.

In de Tachtigjarige Oorlog werd de term wel gebruikt als een Latijnse vertaling voor de Nederlanden: de afgescheurde noordelijke provincies vormen 'Belgica Foederata' (Verenigde Provincies van de Nederlanden), de zuidelijke 'Spaanse' Nederlanden waren 'Belgica Regia'.

In 1790 werd de naam gebruikt voor een officiële staatsvorm, zij het niet in het Nederlands. De Brabantse Omwenteling zorgde ervoor dat het Oostenrijks bestuur werd verdreven en werd vervangen door 'Les États Belgiques Unis', in het Latijn Foederatum Belgicum, in het Engels United Belgian States, maar in het Nederlands de Verenigde Nederlandse Staten. Hoewel die staatsvorm een zeer kort leven beschoren was, had ze blijvende invloed: in 1830 greep men bij de afscheuring van Nederland terug naar de nationale kleuren èn naar de naam van die staat uit 1790, zij het als een grondwettelijk koninkrijk.

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

Dr. Karl Catteeuw

Geschiedenis van opvoeding en onderwijs, Roemeens, muziek

Katholieke Universiteit Leuven
Oude Markt 13 3000 Leuven
https://www.kuleuven.be/

Zoek andere vragen

© 2008-2024
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door EOS vzw