Waarom zijn invasieve exoten sterker dan dier- en plantensoorten die specifiek zijn geëvolueerd voor dat ecosysteem?

Pim, 41 jaar
7 april 2023

Als ik het goed begrijp zorgt evolutie ervoor dat de meest optimale versie van een dier- of plantensoort zich vormt naar het lokale ecosysteem door natuurlijke selectie. Een invasieve exoot zou daar dan toch niet, of minder succesvol, moeten kunnen (over)leven? Toch zien we overal dat invasieve exoten (lion fish, rode krab, groene krab, shimofurigrondel) het heel snel en efficiënt overnemen van de bestaande levensvormen. Hoe is dat dan mogelijk?

Antwoord

Evolutie door natuurlijke selectie past organismen aan aan hun omgeving. Maar die aanpassing is nooit perfect. Het proces is nooit af, de evolutie staat nooit stil. Ook al omdat die omgeving voortdurend verandert. Door de introductie van een exoot in een bepaalde omgeving verandert die omgeving natuurlijk ook al redelijk drastisch. De inheemse soorten moeten zich daaraan aanpassen, wat tijd vergt. Daarbij speelt de competitie. Indien de exoot in een gelijkaardig milieu leefde, maar geografisch geïsoleerd, dan heeft die toevallig misschien een (tijdelijk) competitief voordeel ten opzichte van de inheemse populatie, zoals een grotere afmeting of een meer gevarieerd dieet (bvb. grijze versus rode eekhoorn). 

Een andere mogelijkheid is dat de exoot afkomstig is van een gebied waar bijvoorbeeld warme zomers vaak voorkomen, terwijl in het nieuwe gebied dit tot voor kort niet het geval was. Door klimaatopwarming krijgt die exoot dan een voordeel ten opzichte van de inheemse populatie die nog niet aangepast is aan hete zomers (bijvoorbeeld grondels).

Ten slotte kan de exoot ook in een milieu geïntroduceerd worden waar weinig of geen natuurlijke vijanden zijn, waardoor die daar kan bloeien (bijvoorbeeld koraalduivel).

Maar lang niet alle exoten zullen zo succesvol zijn na introductie in een nieuwe omgeving. Als je bijvoorbeeld cactussen of tropische vissen in ons land zou introduceren, dan zouden die wellicht niet gaan domineren. Het zijn de gevallen die dat wel doen die opvallen natuurlijk.

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2026
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door Eos wetenschap. Voor vragen over het platform kan je terecht bij ikhebeenvraag@eos.be