Zou evolutie een bewust proces kunnen zijn van de hersenen?

Antwoord

Met alle respect, dit is toch een beetje rare hypothese over evolutie die u voorstelt. 

Het basis-evolutiemechanisme is een combinatie van twee dingen:

1. Variatie in erfelijke eigenschappen die bepaald worden door de genen (=DNA). Een nieuwe eigenschap kan ontstaan door mutatie van een gen. Een mutatie gebeurt zuiver toevallig.
2. Natuurlijke selectie: wanneer een nieuw gen met een daarmee gepaard gaande nieuwe eigenschap een voortplantingsvoordeel biedt aan de drager ervan (het individu), dan kan dit geselecteerd worden door de omgeving waarin het individu leeft. Omdat dit individu meer nakomelingen heeft, wordt de nieuwe eigenschap dus geselecteerd (ten koste van degenen die deze eigenschap niet vertonen).

Een voorbeeld: door een mutatie in een gen dat de groei van de achterpoten van een jachtluipaard regelt, krijgt een nieuwgeboren jachtluipaard langere poten; het dier kan hierdoor sneller lopen en meer prooien vangen dan de andere soortgenoten; het zal meer nakomelingen kunnen voeden; deze nakomelingen geven zijn gen door, enz.; uiteindelijk hebben alle jachtluipaarden langere poten en degenen die dat niet hadden “stierven uit”.

De mutatie op zich is louter toevallig (foutje in het DNA) maar de natuurlijke selectie is wel degelijk gericht, namelijk op alle eigenschappen die een voortplantingsvoordeel bieden in een bepaalde leefomgeving.

De hersenen spelen hierin geen rol. Trouwens, het basis-evolutiemechanisme dat hierboven vermeld wordt geldt zowel voor dieren mèt hersenen als voor hersenloze dieren, planten, zwammen, eencelligen, bacteriën, en zelfs virussen.

De drang om zich voort te planten hebben al deze levende wezens “ingebouwd” gekregen – het is de basiseigenschap van alle leven. U hebt gelijk dat bij ons de hersenen daarin wel een belangrijke (grotendeels onbewuste) rol spelen. Maar dat gaat dan evenzeer in de andere richting: wij zijn wellicht het enige wezen dat, dankzij zijn hersenen, aan geboortebeperking doet. Wij, in de rijkere landen althans, beperken juist ons aantal nakomelingen. Wie dat doet beperkt in feite “zijn evolutie”.