Wanneer gebruik je een lidwoord voor afkortingen van organisaties en wanneer niet?

Camiel, 58 jaar
19 november 2022

Deze vraag is m.b.t. het gebruik van lidwoorden bij afkortingen van organisaties. Zijn er "regels" of gebruiken terzake, gaat mijn taalgevoel de mist in? "De Navo is een organisatie die ..." klinkt voor mij helemaal OK. "Navo is een organisatie die ..." zou ik zelf niet zeggen, maar klinkt niet fout. "Het Unicef is een organisatie die ..." of "De Unicef is een organisatie die ..." klinkt dan weer fout. Ik zou altijd "Unicef is een organisatie die ..." zeggen. Kan iemand eens wat taalkundig licht in de duisternis werpen?

Antwoord

En nog straffer: we spreken van de VRT, maar nooit van de VT4. In de regel krijgen afkortingen die de status van een zelfstandig naamwoord krijgen, een lidwoord. Maar er zijn er dus die er duidelijk géén krijgen (VTM, PSG) en andere die twijfelen (VAB of de VAB, KLM of de KLM, KBC of de KBC). Vreemd genoeg zijn dat allemaal eigennaam - afkortingen die soortnamen worden volgen de lidwoordregel veel beter (de DVD, de PC).

Van der Horst merkte daar een paar zaken bij op:

  • organisaties hebben het liefst géén lidwoord, en zo spreekt de Unicef consequent over zichzelf als Unicef zonder lidwoord (Agalev, Open VLD).
  • in spreektaal neigt men naar het toevoegen van een lidwoord wanneer iets een uniek instituut of begrip wordt (net als bij de Carmina Burana, de Max Havelaar) en minder wanneer er meerdere versies zijn (TV1, VT4, Vijf TV).

Joosten suggereerde een andere verklaring:

  • non-profit, overheidsgestuurde initiatieven krijgen vaker een lidwoord (de VLIR, het KMI, de EU) dan commerciële initiatieven met een afkorting (Gaia, Unizo, BMW, Texaco).
  • tenzij wanneer het om een concrete vestigingsplaats gaat, want dan kan een lidwoord weer wel: je gaat naar de IKEA, maar het is IKEA zonder lidwoord die de catalogus publiceert.

En zelfs daarop zijn tal van uitzonderingen op te sommen: Oxfam, Sabena, WTV/ROB/ATV. Maar het lijkt wel een tendens om neutralere instellingen wèl een lidwoord te geven, en firma- en productnamen géén.

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2023
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door EOS vzw