Klopt het dat de hoeveelheid ijs op de zuidpool toeneemt terwijl die op de noordpool afneemt?

Antwoord

Beste Tim

De verspreiding van ijs op en rond de noord- en zuidpool is maar ten dele vergelijkbaar. Op de noordpool drijft zee-ijs. Die hoeveelheid zee-ijs neemt de laatste decennia stelselmatig af: het oppervlak wordt kleiner en het ijs wordt ook dunner, wat vooral in de zomer goed waar te nemen is (het is dan ook permanent licht op de noordpool). Dit proces versterkt zichzelf: omdat zeewater veel minder zonlicht reflecteert dan ijs, warmt het poolgebied in de zomer sneller op, waardoor het ijs nog sneller smelt, enz. Omdat zee-ijs op zeewater drijft, heeft het afsmelten geen invloed op de zeespiegel.

Dat geldt niet voor Groenland: de Groenlandse ijskap verliest jaarlijks een enorme hoeveelheid ijsmassa die overeenkomt met 0,8 mm wereldwijde zeespiegelstijging.

De zuidpool ligt midden op het Antarctische continent. Ook de ijskap op Antarctica (vooral het West-Antarctische schiereiland) verliest tegenwoordig steeds meer ijsmassa, momenteel ongeveer de helft van het verlies op Groenland, dus een hoeveelheid die overeenkomt met ongeveer 0,4 mm zeespiegelstijging. De totale wereldwijde zeespiegelstijging bedraagt zo'n 3-4 mm per jaar, hierbij speelt ook de opwarming en het uitzetten van het oceaanwater nog een belangrijke rol (zie ook vraag 43885).

Kortom, zowel het Noord- als Zuidpoolgebied verliest enorme hoeveelheden ijsmassa, maar gelukkig is Antarctica in vergelijking met het Noordpoolgebied relatief geïsoleerd van warme luchtstromen en warmt het minder snel op.

Je kunt dit allemaal nalezen in het laatste IPCC rapport van september 2019: Special Report on the Ocean and Cryosphere in a Changing Climate

Als er in de komende winter weer sprake zou zijn van een hardnekkige uitloper van de polar vortex (poolwervel) over Noord-Amerika, bedenk dan dat de Noordpool - waar de kou vandaan komt - dan juist warmer wordt dan normaal en dat er in die winter dan ook minder zee-ijs aanvriest.