Naarmate de wetenschap vordert blijken mens en dier steeds meer op elkaar: communicatie, sociaal en emotioneel zijn....maar zijn er dieren die ook religieus zijn (of in iets hoger geloven) en dat op één of andere vorm uiten of is dat nog een typisch menselijk trekje dat in quasi alle culturen voorkomt?
Religiositeit, in iets hoger geloven, heeft te maken met metafysisch denken: het denken buiten het kader van de concrete leefwereld. Zo kunnen mythische wezens en goden bedacht worden. Er zijn bv. beeltenissen teruggevonden die wezens voorstellen die half mens en half dier zijn, gemaakt door onze verre voorouders tienduizenden jaren geleden. Maar van andere diersoorten kent men dergelijke getuigenissen niet. Het is best mogelijk dat deze eigenschap enkel bij onze soort is geëvolueerd, dankzij onze zeer grote en complexe hersenen. Dit sluit niet uit dat bv. chimpansees misschien in beperkte mate bepaalde metafysische ervaringen kunnen meemaken, zoals verrukking voor bepaalde natuurfenomenen. Zolang we met deze dieren niet beter kunnen communiceren, zullen we niet weten wat zij allemaal denken of geloven.
Een hypothese over het belang van metafysisch denken en religiositeit als biologische aanpassing, is dat dit onze soort beter toeliet om in zeer grote groepen samen te werken. Heel veel mensen, die elkaar niet kennen en waarschijnlijk nooit zullen ontmoeten, kunnen zich verbonden voelen door (een) gemeenschappelijke god(en) te aanbidden. Mensen kunnen ervan overtuigd worden dat ze iets moeten doen, of juist niet mogen doen, omdat hun god(en) dat wil(len). Zo kunnen miljoenen mensen achter een gemeenschappelijk project staan (in de geschiedenis meestal oorlog, gebiedsuitbreiding en veroveren van de eigendommen van andere groepen ...).
Bedankt voor het antwoord..;en hoe zit het dan bijvoorbeeld met de mierenkolonies,waar eveneens duizenden individuen samenwerken in een gestructureerd geheel en oorlog voeren met naburige nesten. Misschien eerder een kwestie van familiebanden (koningin is moeder van allen) dan religie?
Ja, het gedrag van mieren is veel meer voorspelbaar dan dat van mensen. Het gedrag van mieren is voorgeprogrammeerd (instinctmatig) zodat ze op bepaalde manier reageren op bepaalde situaties. Dit wordt voor een groot deel geregeld via geurstoffen, voornamelijk door de mieren zelf geproduceerd. Werkmieren zijn inderdaad allemaal gerelateerd omdat ze dezelfde moeder hebben. Bovendien zijn ze steriel - als ze hun genen (die ook in de koningin zitten) willen voortplanten, hebben ze maar één keuze: de koningin helpen want die is de enige in de kolonie die wel vruchtbaar is. Een mierenkolonie kan vergeleken worden met een "veel-lichamig" organisme - een soort superorganisme. Het lijkt me echter zeer onwaarschijnlijk dat bvb. twee naburige kolonies zouden samenspannen tegen een derde (wat bij mensen wel kan natuurlijk).
Bedankt voor het antwoord. Als ik mij niet vergis zijn er bij groepen makaken in India ook groepen vastgesteld die oorlog voeren tegen andere groepen om gebiedsuitbreiding of de vruchtbaardere stukjes te bezitten. Binnen die groepen is een duidelijke hiërarchie die regelmatig in vraag wordt gesteld ...een beetje zoals bij ons mensen. Andere kunen aansluiten maar moeten door de groep aanvaard worden en de regels van de hiërarchie volgen. Heel veel gelijkenissen met onze maatschappij. Fascinerende wereld rond ons...
Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.
© 2008-2026
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door Eos wetenschap. Voor vragen over het platform kan je terecht bij ikhebeenvraag@eos.be
