Er zijn heel wat giftige planten. Mijn vraag is hoe deze giftige planten aan hun gifstoffen gekomen zijn, of ze deze uit de bodem halen en of dit in de genen van bepaalde planten zit (om giftig te zijn). Zijn ook de zaden van deze planten giftig of worden ze pas na ontkieming giftig? Idem voor giftige dieren (gifslangen, schorpioenen, spinnen...).
Van sommige planten zijn de zaden giftig, bij andere de wortels, bladeren, stengels, vruchten of sap, en soms ook de kiemplantjes. De graad van giftigheid varieert ook sterk en de aard van de giftige stoffen eveneens. In sommige gevallen verliezen ze hun giftigheid door koken, in andere gevallen worden ze juist giftiger na kauwen. Van sommige krijg je hooguit darmkrampen, andere zijn potentieel dodelijk. En er zijn ook planten die giftig zijn voor bepaalde dieren, maar niet voor andere. Chocolade bijvoorbeeld (gemaakt van zaden van de cacaoplant) is giftig voor honden maar niet voor mensen.
De giftige stoffen worden door de plant zelf gemaakt als bijproducten van hun stofwisseling (metabolisme), het zit dus inderdaad in hun genen. Deze genen zijn door natuurlijke selectie geselecteerd omdat ze de plant een belangrijk voordeel bieden, namelijk een zekere bescherming tegen planteneters (insecten, zoogdieren en andere dieren).
Giftige dieren zijn ook zeer divers. Bij hen wordt de gifstof ook bepaald door genen, vaak één enkel gen, en wordt door het eigen metabolisme aangemaakt, meestal in cellen van gifklieren. Sommige dieren gebruiken hun gif om predatoren af te schrikken, andere net om zelf als predator een prooi te kunnen vangen. Bijen bijvoorbeeld gebruiken hun gif om dieren af te schrikken die hun honing en nest willen opeten. Wespen en spinnen gebruiken hun gif om een prooi te doden of te verlammen en vervolgens op te peuzelen (of de verlamde prooi wordt opgeslagen als reservevoedsel). Uiteraard werden de genen hiervoor ook geselecteerd omdat ze een groot voordeel bieden. Een gifslang kan bijvoorbeeld een grote prooi met één beet verlammen of doden om vervolgens op het gemak te verorberen. Anderzijds kost het wel heel wat energie om het gif aan te maken. Afhankelijk van het milieu waarin ze leven, bvb. het aantal en de grootte van de prooien, kunnen soorten zo evolueren dat ze giftiger worden, of juist minder giftig.
De kennis, en studie, van gifstoffen in de natuur is eigenlijk een zeer boeiend onderdeel van de biologie!
Er zijn nog geen reacties op deze vraag.
Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.
© 2008-2026
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door Eos wetenschap. Voor vragen over het platform kan je terecht bij ikhebeenvraag@eos.be
