Als een vulkaan uitbarst, ontstaat er een gat in het midden dat groeit van binnenuit. Hoe snel groeit dit gat?

Antwoord

Beste Juun

Bij een explosieve uitbarsting van een stratovulkaan kan er in korte tijd (uren tot dagen) een enorme hoeveelheid magma uitgeworpen worden. Soms bedraagt dat een volume van meerdere kubieke kilometers magma, zoals bij de uitbarsting van Pinatubo (Filipijnen) in 1991, de grootste explosieve uitbarsting van de laatste 100 jaar. Op basis van de dikke aslagen, die zelfs tot ver in de Indische Oceaan reikten, heeft men kunnen berekenen dat het uitgeworpen magmavolume zo'n 4-5 kubieke kilometer bedroeg. Dat betekent dat er in die vulkaan tegelijk een kilometers groot groot gat ontstaat, maar door instoring van de instabiele vulkaankraterwanden wordt dit gat al tijdens de uitbarsting en daarna grotendeels weer gedicht.

Zelfs een volledige vulkaankegel kan na een grote uitbarsting in z'n eigen lege magmakamer storten, zodat er van de vulkaan slechts een groot gapend gat overblijft: geologen noemen dat een caldera. Dit was bv. het geval bij de uitbarsting in 1883 van de Krakatau, een vulkanisch eiiland in Indonesie. Slechts de randen van de 800 m hoge vulkaan bleven toen nog boven zee uitsteken. Inmiddels is er op dezelfde plaats al weer een nieuwe vulkaan ('Baby-Krakatau') tot een hoogte van bijna 300 m gegroeid.

Veel dichter bij huis, net over de grens in Duitsland is ook een indrukwekkende caldera met een omtrek van maar liefst 7 km te bewonderen: de Laacher See. Dat is tegenwoordig een prachtig meer voor zeilliefhebbers, maar nog geen 13.000 jaar geleden brak daar de hel los bij een enorme explosie gelijkaardig aan die van Pinatubo. Gelukkig is het in de Eifel sindsdien rustig geworden, maar dat is zeker geen garantie voor de toekomst. De ondergrond is nog altijd heet en het vulkanisme kan zeker weer actief worden.

Op deze site vind je een databank met bergen informatie over vulkanen wereldwijd.