Hoe ontstonden de verschillende talen?

Antwoord

In tegenstelling tot de indruk die we krijgen door ons onderwijs dat standaardtalen aanleert, is een taal niet homogeen. Elke taal draagt in zich heel wat variatie. Deze variatie is natuurlijk, vermits de overdracht van een taal van generatie op generatie berust op imitatie. En deze imitatie is per definitie niet perfect. Vandaar dat men verschillen herkent binnen dezelfde "taal" volgens de regio, verschillen volgens de leeftijd, volgens de sociale klasse, het beroep, enz.

Deze variatie kan afgeremd worden (bijvoorbeeld door historisch-politieke factoren, zoals de politieke of administratieve eenheid van een gebied, of door het onderwijs), maar kan ook bevorderd worden (bijvoorbeeld wanneer bovenvermelde factoren niet aanwezig zijn, politieke grenzen, gebrek aan communicatielijnen, interferentie door andere talen).

Een grens is precies één van die historische factoren die kunnen bijdragen tot taaldiversificatie. Een dergelijke factor constateren we zelfs wanneer een taal erkend wordt als één, zoals het Nederlands (in Vlaanderen en Nederland). De politieke grens en het verschil in onderwijssysteem, massamedia, enz laat het taalgebruik variëren. Als het toch niet tot twee verschillende talen komt, dan heeft dit in hoge mate te maken met onderwijs en taalpolitiek die ertoe bijdragen dat we de beide "varianten" bij mekaar houden.

Standaardtalen zijn dus in feite artificiële gegevens, die de natuurlijke variatie binnen talen onderdrukken enerzijds en die het natuurlijke continuum dat er in de ruimte tussen talen altijd bestaat (een dialect gaat geleidelijk over in het aangrenzende dialect) evenzeer artificieel tot een scherpe grens maakt anderzijds.

Dit verklaart ook waarom de taalgrens in België zo moeilijk te bepalen is. Zelfs bij niet verwante talen zoals het Frans en het Nederlands is er geen scherpe natuurljike taalgrens, er is alleen een min of meer brede overgangszone, die men politiek probeert precies af te bakenen.