Leggen haaien eitjes?

Antwoord

Dag Wolf,

Goede vraag! Niet alle haaien planten zich immers op dezelfde manier voort.

De meeste haaien zijn eierlevendbarend (of ovovivipaar). Dat betekent dat vrouwelijke haaien eitjes aanmaken, maar ze uitbroeden binnen in hun lichaam. In het lichaam van de moederhaai voedt de babyhaai zich met de dooierzak van het ei (vergelijkbaar met de dooier in een kippenei) en met vloeistoffen die de moederhaai aanmaakt. Helemaal veilig is het trouwens niet, in de buik van de moederhaai: bij sommige haaiensoorten eten de eerste haaien die uit het ei komen hun broertjes en zusjes op, om meer plaats te hebben en natuurlijk ook als bron van voedsel. De babyhaaitjes worden geboren als kant-en-klare haaien, ze kunnen onmiddellijk zwemmen en jagen. Een voorbeeld van een eierlevendbarende haai die je aan onze kust kan vinden is de doornhaai. Ook de bekende witte haai is eierlevendbarend.

Sommige haaien leggen wel degelijk eitjes. Dat noemen we ovipaar, of eierleggend. De eitjes van deze haaiensoorten zien er wel helemaal anders uit dan eitjes van andere vissen zoals goudvissen of zalmen. Een haaienei zit veilig verpakt in een omhulsel of kapsel dat een beetje de structuur heeft van leer, en waaraan zich uitsteeksels bevinden zodat het eitje zich makkelijk vasthecht aan wieren of stenen. Lege eikapsels van haaien, maar ook van roggen, kan je vaak terugvinden op het strand. De hondshaai is een voorbeeld van een eierleggende haaiensoort die in de Noordzee leeft.

Nog andere haaien zijn levendbarend (of vivipaar). Net zoals bij de eierlevendbarende haaien ontwikkelen de haaitjes zich in het lichaam van de moeder. Het grote verschil is dat er bij deze soorten een verbinding van bloedvaten bestaat tussen het moederdier en de groeiende haai waarlangs voedingsstoffen aangevoerd en afvalstoffen afgevoerd kunnen worden. Dat is een beetje vergelijkbaar met de mens dus, maar natuurlijk zijn het nog steeds vissen en geen zoogdieren! Een bekend voorbeeld van een levendbarende haai is de hamerhaai.

In elk geval krijgen haaien niet zo heel veel jongen, en hebben die jongen een redelijk goede kans om te overleven en zich zelf voort te planten. De meeste andere vissen leggen juist heel erg veel eitjes. Daarvan sterven er meestal ook erg veel, en wordt maar een klein deel volwassen. Haaien zijn dus om verschillende redenen heel bijzondere vissen!

vriendelijke groet,

Dries Knapen