Waarom kwam de aswolk tijdens de uitbarsting van de Eyjafjallajökull vulkaan in Ijsland in 2010 uit een andere krater dan de lava-uitbarsting die tevoren plaatsvond?

Julie, 17 jaar
4 april 2013

Beste,

ik zit in mijn 6de jaar humaniora en doe mijn eindwerk over de Eyjafjallajökull vulkaan in ijsland. Ik heb echter één vraag waar op ik het antwoord niet kan vinden.

De uitbarsting in 2010 van de eyjafjallajökull-vulkaan gebeurde in 2 fases.

Eerst was er een lava-uitbarsting op 20 maart, die aan de voet van de vulkaan plaatsvond en er werd een nieuwe scheur gevormd. De bekende aswolk uit de hoofdkrater van de vulkaan legde het luchtverkeer in Europa plat.
Waarom vinden de uitbarstingen op verschillende plaatsen plaats?
Bij mijn opzoekingswerk blijkt dat de reactie van het smeltwater, afkomstig van de lavauitbarsting, en het hete magma de aswolk heeft veroorzaakt. Maar dat smeltwater komt toch in contact met magma op de plaats van de lavauitbarsting?

Ik hoop dat u mij kan helpen.
Alvast vriendelijk bedankt

Antwoord

De uitbarsting in 2010 heeft inderdaad in twee fasen plaatsgevonden. De eerste fase, tussen 20 maart en 12 april, vond plaats op de oostelijke lagere flank van Eyjafjallajokull. Het magma had een basaltische samenstelling, wat betekent dat het weinig gas bevat. De uitbarstingsspleet opende in een zone die niet onder het ijskap was en die alleen bedekt was door een lage dikte van sneeuw. Dit betekent dat er weinig smeltwater geproduceerd was door contact tussen de lava en de sneeuw en dat de uitbarsting een weinig explosief karakter had (lavafontein).

De tweede fase van de uitbarsting die op 14 april 2010 startte, vond plaats in het centrum van het vulkanische systeem, in de caldera die bedekt was door meer dan 100m dik ijs. Het magma dat de tweede fase van de uitbarsting voedde, kwam van een ondiep magmareservoir en had een trachyandesiet samenstelling. Dit betekent dat dat magma meer silica bevat dan een basalt (58 gewicht % i.p.v 48%). Dit maakt het magma meer viskeus en rijker in gas. Dit betekent ook dat dat magma langer in de aardkorst heeft geëvolueerd. Het afsmelten van een grote hoeveelheid ijs door contact met het nieuwe magma heeft de fragmentatie van het magma verhoogd. Dit veroorzaakt een grotere hoeveelheid fijne as, hogere aswolken en dus een grotere verspreidingsmogelijkheid.

De uitbarsting van twee magma's met verschillende samenstellingen op twee verschillende plaatsen op dezelfde vulkaan demonstreert dat het magmatische systeem onder een vulkaan geen eenvoudige 'magmakamer' is maar een complex stelsel van intrusies en reservoiren. Magma dat uit de mantel komt, kan min of meer snel naar het oppervlak voortplanten en zijn samenstelling kan door de tijd evolueren. Het contact met ijs was eindelijk het meeste belangrijke proces dat de explosiviteit van de uitbarsting controleert.

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2026
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door Eos wetenschap. Voor vragen over het platform kan je terecht bij ikhebeenvraag@eos.be