Is het waar dat we wellicht een atoom in ons lichaam hebben van iedere mens die ooit geleefd heeft?

Antwoord

Dag Kris,

Om de vraag kort en bondig te beantwoorden: neen. Maar ik veronderstel dat je daar graag wat uitleg bij hebt.

Alle zaken om ons heen bestaan uit moleculen. Dit zijn stoffen met specifieke chemische en fysiche eigenschappen. Zo is water een molecule met de eigenschappen dat het bij kamertemperatuur vloeibaar is, dat het niet brandt, dat het transparant is en dat het kookt bij 100°C. Een ander molecule is bijvoorbeeld glucose, dat als eigenschappen heeft dat het vast is bij kamertemperatuur, het wit is, het bepaalde smaakreceptoren op de tong prikkelt en hard is.

Die moleculen zijn deelbaar: ze bestaan uit atomen. Zo bestaat water uit een zuurstofatoom en twee waterstofatomen. De naamgeving is soms wat verwarrend, want het molecule zuurstofgas (het gas dat we uit de lucht opnemen door te ademen) bestaat uit twee zuurstofatomen. Ieder molecule heeft een formule die aantoont uit welke atomen het is opgebouwd. Water is H₂O, glucose is C₆H₁₂O₆ en zuurstofgas is O₂. Een atoom heeft geen formule, maar een symbool. Zo is het symbool voor waterstof H, voor zuurstof O, voor koolstof C en zo verder. Dus, wanneer je atomen verbindt, krijg je moleculen (vandaar dat de atoomsymbolen in de molecuulformules opduiken).

Nu is het zo dat atomen, in tegenstelling tot moleculen, ondeelbare deeltjes zijn (een uitzondering is bijvoorbeeld een kernreactor waar atomen toch worden gesplitst!). Een voorbeeld van hoe een molecule kan veranderen is het verbranden van suiker. Dat gebeurt constant in ons lichaam om energie op te wekken. Daar wordt suiker (C₆H₁₂O₆) met behulp van zuurstofgas (O₂) omgezet in koolstofdioxidegas (CO₂) en water (H₂O). Daarbij worden de atomen echter niet veranderd: elk van de zes koolstofatomen in suiker komt onveranderd terecht in een koolstofdioxidegasmolecule. De aard en eigenschappen van het atoom veranderen niet, die van het molecule waar het deel van uitmaakt niet. Die overgangen van het ene molecule in het andere noemen we een chemische reactie.

Je kan het in feite goed vergelijken met legoblokken. Elk van de legoblokjes is een atoom. Het is een ondeelbare identiteit, maar op zich stelt het niets voor. Wanneer je er meerdere combineert kan je een huis, auto'tje, mannetje... mee maken, zonder dat je er de blokjes voor hoeft kapot te maken.  Dat lego-huis, lego-auto'tje of lego-mannetje kan je vergelijken met de moleculen. Wanneer je vervolgens van het lego-huis een lego-tafel maakt, verander je de blokjes niet, maar wel de manier waarop ze zijn gecombineerd.

Doordat die atomen zo ondeelbaar zijn, leven ze ook heel erg lang. Zolang ze uit de buurt van kernreactoren, atoombommen enzovoort blijven, blijven ze onveranderd. Zo is het best aannemelijk dat er zich op de bodem van de oceaan een atoom bevindt dat lange tijd geleden een van de atomen van de kleine teen van Napoleon was. En dat dat molecule nog onderdeel is geweest van een dinosaurus, is ook best mogelijk.

Alleen zal Napoleon geen enkele invloed ondervonden hebben van het feit dat een deel van zijn kleine teen ooit deel uitmaakte van een T-rex. Immers, de chemische en fysische eigenschappen van een stof worden niet bepaald door het specifiek atoom waaruit ze zijn opgebouwd, maar door de atoomsamenstelling en de manier waarop die atomen het molecule opbouwen. Het maakt niet uit welke legoblokjes je juist gebruikt om te bouwen, het huis is een lego-huis en dat huis is niet anders als het van dit of dat identieke legoblokje is gemaakt.

Met andere woorden, het antwoord is neen.

Groeten,
Benjamien