Hebben de neurowetenschappers gelijk als zij stellen dat de mens geen bewuste vrije wil heeft?

Antwoord

Het is uiteraard al vaker beweerd in de geschiedenis dat de mens geen vrije wil zou hebben (denk bv. aan de behaviorist Skinner). Toch denk ik dat de meerderheid van de gedragswetenschappers ervan uitgaan dat de mens tot op zekere hoogte wel een vrije wil heeft.

Dat heeft veel te maken met de wetenschappelijke inzichten die afkomstig zijn uit de systeemdynamica. Daaruit blijkt dat complexe (vaak levende) systemen op het systeemniveau eigenschappen hebben die niet reduceerbaar zijn tot meer elementaire componenten van het systeem. Men mag niet vergeten dat het geloof in volstrekte determinatie ook een 'geloof' is. Men kan dit dus niet strikt bewijzen.

Verder doet de mens er ook goed aan om niet al te gauw op de loop te gaan met ideeën van wetenschappers die duidelijk indruisen tegen wat we dagelijks menen te ervaren, nl. dat we vaak wel degelijk kunnen kiezen. Er moeten al doorslaggevende bewijzen van volslagen onvrijheid kunnen gegeven worden alvorens we aan deze ervaring echt gaan twijfelen.