Hoe komen ze aan de naam van zaken als atomen, planeten, fosfor en zo verder? Wie geeft alles een naam en waarom die naam?

Antwoord

Beste Stephane,

Atoom is afgeleid van het griekse 'a-tomos' hetgeen ondeelbaar betekend en werd voor het eerst gebruikt door de griekse filosoof Democritus om aan te duiden dat als je een voorwerp een ontelbaar keer doorsnijdt je uiteindelijk op een deeltje terechtkomt dat ondeelbaar is. Later werd dit woord in de chemie opnieuw opgepikt. Vandaag weten we echter dat atomen wel deelbaar zijn.

Planeet komt eveneens van het grieks planasthai wat 'rondzwerven' betekent, hiervan is het woord planetai afgeleid waarmee de grieken rondzwervende sterren bedoelden (ook de maan en de zon). De moderne betekenis van een wereld die in een cirkelbeweging rond een ster beweegt stamt uit de 1640.

En ook fosfor komt uit het grieks en komt van 'phos' = licht en 'phoros'= drager en werd in de Renaissance gegeven aan voorwerpen die uit zichzelf licht geven. In 1669 ondekte de alchemist Brandt een element met deze eigenschap en noemde het Fosfor.

Het komt er dus eigenlijk op neer dat de personen die bepaalde ontdekkingen doen een naam bedenken voor hun ontdekking en deze naamt geeft meestal een eigenschap weer van deze ontdekking zoals hierboven. Een groot deel van deze woorden in hun huidige betekenis stammen uit de Renaissance waarin de basis werd gelegd van de moderne wetenschap gestoeld op de filosofische teksten uit de klassieke oudheid. Een groot deel van deze woorden heeft dus een Griekse of Lattijnse stam.

De naamgeving van planten dateert uit 1753 toen Linnaeus zijn 'Species plantarum' publiceerde. Vanaf deze datum krijgen planten een dubbele naam Waarvan het eerste woorde het plantengeslacht aanduidt en het tweede een epitheton is dat de soort aanduidt. Deze namen moeten voldoen aan een groot aantal regels die regelmatig bijgewerkt worden, een van die regels is dat de naam altijd in het latijn moet zijn. De persoon die de plant voor het eerst beschrijft geeft de plant een naam. Zo beschreven we onlangs aan onze onderzoeksgroep een Cypergras dat we Bulbostylis medusae noemden; Bulbostylis is de naam van het plantengeslacht die werd gegeven door Kunth in 1837 toen hij het geslacht beschreef en betekent: met een bolvormige stijlbasis. Het soorts epitheton voor de nieuwe soort mochten wij geven dit werd 'Medusae' (=van Medusa) omdat de krullende blaadjes lijken op de haren van de mythologische figuur Medusa. Planten kunnen dus genoemd worden naar een eigenschap die ze beziteen, naar de plaats waar ze groeien, naar een bepaalde persson zoals de verzamelaar, enz.

Wil je de betekenis van bepaalde andere woorden vonden, de volgende website kan je verder helpen: http://www.etymonline.com/