Hoe zie je wat sterren en planeten zijn?

Antwoord

Beste Enya,

Goede vraag! Het woord planeet betekent letterlijk 'zwerfster'. Planeten werden vroeger zo genoemd omdat ze zich ten opzicht van de andere sterren leken te bewegen. Een planeet die zich de éne avond links van bvb. de ster Aldebaran bevindt, kan een week later aan de rechterkant staan. Natuurlijk bewegen de planeten niet kriskras tussen de sterren door, maar beetje bij beetje. Dat kan je helpen om een planeet als zodanig te herkennen: als ze verschillende nachten na elkaar op een andere plaats tussen de sterren staat.

Een makkelijker middeltje is op de helderheid (en op de kleur) te letten. Venus, en ook Jupiter en Mars staan vaak opvallend helder aan de hemel. En Mars lijkt een rode kleur te hebben.

Ook de positie is belangrijk: de planeten staan altijd in de sterrenbeelden van de dierenriem (Maagd, Stier, Steenbok, Weegschaal, enz.). In de Grote of Kleine Beer, of in Orion zal je nooit planeten zien.

Met het blote oog zijn slechts vijf planeten uit ons zonnestelsel te zien (naast de Aarde natuurlijk) Mercurius, Venus, Mars, Jupiter en Saturnus. De eerste en de laatste zijn meestal niet zo gemakkelijk te zien. Saturnus is vaak nogal zwakjes, en Mercurius staat meestal te dicht bij de zon om duidelijk te zien te zijn. Ook Venus zal je altijd relatief dicht bij de zon vinden: ofwel zie je ze 's morgens in het oosten, ofwel 's avonds in het westen. Maar de planeten kunnen ook helemaal niet te zien zijn, bvb. omdat ze aan de andere kant van de zon staan. Je merkt het: het is best ingewikkeld, maar er zijn dus toch een aantal zaken waarop je kan letten: positie, helderheid en (voor Mars) de kleur.

Het makkelijkst is echter een plannetje te gebruiken waarop je kan zien waar en wanneer welke planten zichtbaar zijn. Zo'n plannetjes vindt je bvb. eens per maand bij een aantal kranten, bij populair-wetenschappelijke tijdschriften zoals bvb. Eos, of op het internet (al vind ik er niet zo snel eentje).

Veel planetenplezier!