Waarom is de atoommassa van waterstof 1,... en die van helium 4,...?

Antwoord

Beste Jasper,

Heel leuk dat je als 9-jarige zo'n boeken bestudeert!

In een atoomkern zitten naast protonen ook neutronen (behalve bij waterstof waar de kern één enkel proton is).

Het atoomgetal is het aantal protonen. Dat aantal maakt uit welk element dat atoom is. Een kern met twee protonen is dus een heliumkern, een met 26 een ijzerkern, ongeacht het aantal neutronen.

De atoommassa is het aantal protonen + het aantal neutronen. Het zegt hoe zwaar de atoomkern is, uitgedrukt in de massa van een proton. Een neutron is een ietsiepietsie zwaarder, maar laat ons voor de eenvoud aannemen dat ze evenveel wegen.

Voorbeeld :
     Een normale heliumkern bestaat uit twee protonen en twee neutronen, en zo kom je aan een atoomgetal van twee en een atoommassa van vier.

En dat lithium dan?

      Dikwijls zal je inderdaad zien dat het atoomgewicht geen geheel getal is. Hoe kan dat? Er kan toch geen half proton, of een kwart van een neutron in een atoomkern zitten? Wel er zijn twee soorten lithium : 92.5% van de lithiumatomen heeft naast de normale drie protonen ook vier neutronen (en dus atoommassa 7), maar 7.5% heeft slechts drie neutronen (en dus atoommassa 6). Men noemt die verschillende soorten van eenzelfde element "isotopen". Voor lithium is de gemiddelde atoommassa dus 7 x 0.925 + 6 * 0.075 = 6.925, of afgerond 6.9
      Lithium is wat dat betreft helemaal geen uitzondering : Vrijwel alle elementen hebben zo meerdere isotopen, die in de natuur voorkomen. Er zijn zelfs waterstofatomen die naast het normale proton ook nog een neutron bevatten. Dat heet deuterium. Je vindt het niet op de tabel van Mendeleev, omdat het geen apart element is, maar een isotoop van waterstof.