Waarvan komen de namen van de weekdagen?

Antwoord

Beste Ruben,

ons systeem om weekdagen te tellen en benoemen heeft zijn oorsprong in de tijdrekening die in het Oude Nabije Oosten werd toegepast, is via het Christendom West-Europa binnengekomen, en is daarbij ingekleurd met een aantal plaatselijke Germaanse elementen -- een hele mengeling van culturele invloeden dus.

Het idee van een week die zeven dagen duurt komt van de Babyloniërs die vanaf elke nieuwe maan om de zeven dagen een heilige dag instelden. Waarom precies om de zeven dagen is niet helemaal duidelijk, maar misschien is dit omdat een nieuwe maan ongeveer om de 28 dagen verschijnt en er dus zo normaalgezien 4 heilige dagen in een maanmaand komen.

Vanuit het Nabije Oosten werd de zevendagenweek overgenomen door de Grieken en Romeinen, die elke dag verbonden met één van de toen bekende hemellichamen, die op hun beurt gekoppeld waren aan bepaalde goden. In het Frans zien we die band met Romeinse goden nog steeds, althans voor de dagen die niet gekoppeld zijn aan een Christelijke feestdag:

lundi = dag van de maan (Lat. 'luna')
mardi = dag van Mars
mercredi = dag van Mercurius
jeudi = dag van Jupiter
vendredi = dag van Venus

Zaterdag en zondag werden wel verchristelijkt:

samedi is afkomstig van sambati dies, een Griekse variante van sabbatum
dimanche = oorspronkelijk Lat. 'dies solis' (dag van de zon), maar later 'dies dominica' (dag van de heer), vandaar dus dimanche

De Germanen namen eveneens het Romeinse systeem over, maar vervingen de Romeinse goden door hun eigen goden, met uitzondering van Saturnus. Zo ontstonden onze Nederlandse namen van de weekdagen:

maandag = dag van de maan
dinsdag = dag van de Germaanse god *Tiwa (een oorlogsgod, net zoals Mars)
woensdag = dag van Wodan
donderdag = dag van de donder of de Germaanse dondergod (vergelijk met Jupiter, die god van de bliksem was bij de Romeinen)
vrijdag = dag van Freia (vruchtbaarheidsgodin, zoals Romeinse Venus)
zaterdag, rechtstreeks ontleend aan het Latijn
zondag = dag van de zon