Als ik nu een berk ga snoeien zal die beginnen bloeden. Hoe geraakt dat water bovenin de boom terwijl er nog geen bladeren zijn die water kunnen verdampen?

Antwoord

Beste Wim,

Planten krijgen hun water boven door twee mechanismen. Er is de worteldruk die het water vanuit de wortels omhoog duwt, en er is de zuigende kracht vanuit de bladeren.
Wortels trekken water naar binnen. Binnenin de wortels is een laag cellen aanwezig die actief water naar binnen pompt. Hierdoor wordt een lichte overdruk geproduceerd in de wortels die het water naar boven stuwt. Het belangrijkste mechanisme is de zuigende kracht vanuit de bladeren of groeiknoppen. Deze wordt veroorzaakt door osmotische druk. De bladeren bevatten een hoge concentratie aan opgeloste stoffen (suikers en zouten). Deze stoffen trekken als het ware het water uit de wortels (dat zeer arm is aan opgeloste stoffen) aan.
Het is dus niet de verdamping die het water aantrekt, maar het concentratieverschil van opgeloste stoffen tussen het water uit de wortels en het water in de twijgen en bladeren. En dan is er nog de stuwende kracht vanuit de wortels.
Het zgn. bloeden dat je ziet wanneer je een tak doorsnijdt is niet enkel water, maar ook sap (water rijk aan voedingsstoffen dat vanuit de bladeren terug naar de wortels getransporteerd wordt) en voornamelijk harsen of gommen. Deze laatste zijn stoffen, aangemaakt door de boom, die vrijkomen bij verwonding. Ze ontsmetten de wonde en sluiten ze af zodat ze niet geïnfecteerd kan worden door bacteriën en schimmels. Het is eigenlijk een beschermingsreactie van de boom.

Groeten