Wat zou er in de plaats bestaan mocht het heelal niet bestaan?

Antwoord

Deze vraag komt telkens terug, in telkens andere varianten...

De moeilijkheid in dat soort vragen is dat er een stuk delicate extrapolatie in zit.  Ons heelal is per definitie al wat er is; de begrippen ruimte en tijd die we hanteren, worden ons aangereikt door dit heelal.  En wij zijn een product van het heelal.  Er 'buiten' gaan staan, zelfs in gedachten, is intrinsiek niet mogelijk.  Onze ruimte is eigen aan het heelal, ze 'voorbij' de 'grenzen' van het heelal gaan extrapoleren is niet legitiem.  Als we zouden kunnen zeggen dat ons heelal tot iets anders behoort, dan hebben we in feite niets anders gedaan dan voor de zoveelste keer in de geschiedenis vastgesteld dat het heelal nog groter is dan we dachten.  En als het heelal niet zou bestaan, dan is er ook geen leegte in de plaats, want 'leegte' en 'plaats' zijn begrippen die we formuleren binnen de ruimte van het heelal.

Een kanttekening nog.  Hoger werd gesteld dat ons heelal alles is wat er is.  Men kan het restrictiever formuleren tot 'alles waarvan we kunnen aantonen dat het er is', ervan uitgaand tenminste dat 'wij er zijn'.  Dat is een beetje wat men doet in de context van het zogenaamde 'multiversum'.  Daar stelt men dat ons heelal een van de vele heelallen is die er moeten bestaan, maar dat het niet zeker is dat we ooit iets over die andere heelallen zullen te weten komen.  De reden waarom men zo iets geks bedenkt, is dat het een manier geeft om vele toevallige eigenschappen van ons heelal weg te verklaren.  Maar de dag dat men kan aantonen dat ons heelal een van de vele verschillende universa is, zal niet zo sterk verschillen van de dag waarop men ervan overtuigd werd dat ons melkwegstelsel maar een van de vele is.  En opnieuw zal dan iemand vragen: wat is er nu precies buiten die multiversa?