Hoe ontstaat de dolle koeienziekte?

Antwoord

De gekke-koeien ziekte of BSE (Boviene spongiforme encefalopathie) is een ziekte bij runderen die voor het eerst in Groot-Brittannië in 1985 is vastgesteld. Oorzaak van de ziekte is waarschijnlijk een abnormaal vervormd eiwit (prion) dat het centrale zenuwstelsel infecteert en microscopisch kleine gaatjes in de hersenen van het zieke dier veroorzaakt. Daardoor treden ongecoördineerde spastische bewegingen op, het geheugen wordt aangetast en het dier gaat zich raar gedragen. Vandaar de populaire benaming gekke-koeienziekte. De ziekte leidt tot de dood van het dier. In Groot-Brittannië zijn circa 180.000 dieren besmet. In ander Europese landen ligt dit aantal op enkele honderden. In juni 2001 telde Nederland 14 gevallen.

Aangenomen wordt dat de BSE-uitbraak in Groot-Brittannië is veroorzaakt, doordat runderen vleesbeendermeel te eten kregen. Dit is gemaakt van runderkarkassen. Het is onwaarschijnlijk dat de BSE overdracht van het ene op het andere dier plaats vind. BSE is geen besmettelijke ziekte. Nieuwe vondsten van BSE zijn overigens steeds moeilijker terug te voeren op het voederen van besmet vleesbeendermeel. Wel wordt vermoed dat besmetting van vlees kan ontstaan door onhygiënisch slachten wanneer risicomateriaal verwijderd wordt (hersenen, ruggenmerg etc).

De ziekte van Creutzfeldt-Jacob is een ongeneeslijke neurologische (zenuw)ziekte bij de mens. Zij behoort tot de groep menselijke spongiforme encefalopathieën. De ziekte is voor het eerst beschreven in de jaren twintig en komt overal ter wereld voor. Er bestaat een klassieke en een nieuwe variant. De klassieke variant heeft zeer waarschijnlijk geen verband met BSE of met voedingsgewoonten, zoals het eten van de hersens van dieren. Bij de in 1995 ontdekte nieuwe variant ligt dit anders. Bij deze variant zijn de slachtoffers jong (gemiddeld 29 jaar). Hoewel er geen directe aanwijzingen zijn voor een verband, werd in 1996 blootstelling aan BSE door eten van rundvleesproducten als meest waarschijnlijke verklaring gegeven. Recenter onderzoek lijkt te bevestigen dat BSE van runderen overgedragen kan worden op mensen.