Ons werktempo is de laatste jaren flink gestegen. Hoe weten we, of hoe kunnen we te weten komen wanneer we hier het plafond bereikt hebben. Is hier wel een plafond?

Antwoord

Als we kijken naar de impact van stress op het werk en naar fenomenen als "burn-out" (het 'opgebrand' zijn), dan is dit zeker geen vreemde vraag. Maar het is wel een moeilijke vraag om kort en dudielijk op te antwoorden. Ik zou namelijk twee aspecten onderscheiden in je vraag: enerzijds het aspect van ons werktempo, en anderzijds het aspect van onze draagkracht.

Wat betreft ons werktempo: de meeste grenzen aan onze snelheid lijken inderdaad verschuifbaar door technologische vernieuwingen (zoals betere hard- en software, of automatisering tout-court) en andere vernieuwingen (zoals een efficiëntere taakverdeling of planning). Ik kan niet meteen een voorbeeld bedenken van een werkactiviteit die niet (meer) op de één of andere manier versneld kan worden.

Er speelt echter nog een ander aspect, en dat is onze draagkracht, in de zin van hoeveel stress we aankunnen. Daarbij is het heel belangrijk om op te merken dat stress niet noodzakelijk negatief hoeft te zijn. Zolang we een gevoel van controle over de situatie hebben, kunnen we eigenlijk erg veel aan, en genieten we er zelfs vaak van.

En daarmee komen we bij wat jij waarschijnlijk bedoelt: onze draagkracht begrenst ook ons tempo, en er zijn inderdaad veel mensen die in hun job (en/of daarbuiten ook trouwens) ervaren dat ze aan de grenzen zitten van hun draagkracht. De draagkracht van mensen kan echter ook vergroot worden, door bijvoorbeeld in te spelen op het eerder vermelde gevoel van controle. Concreet: iemands draagkracht vergroot (over het algemeen) als hij goed voorbereid is/wordt, als hij een goede terugval-optie heeft (cfr. voor studenten: die ervaren minder stress als ze een mogelijkheid van 2de zit hebben, als ze iemand kennen die eventuele vragen kan beantwoorden, enz.), als hij sociale steun (begrip) ervaart, en zelfs als hij gewoonweg de mogelijkheid krijgen om "neen" te zeggen wanneer hij iets niet meer ziet zitten.

Het plafond van ons werktempo wordt met andere woorden bepaald door zowel de context (technologisch, sociaal, enz.) als door onze individuele draagkracht.

PS: Een burn-out zou volgens sommigen met name een risico zijn voor idealistisch ingestelde werknemers, omdat de confrontatie met de werkelijkheid juist voor deze mensen vaak nogal tegenvalt. Ook het inspelen op de verwachtingen van werknemers zou dus een invloed kunnen hebben op hun draagkracht.