Waarom zit de Y in ons alfabet?

Edwin, 37 jaar
31 oktober 2009

Ons nederlandse alfabet heeft de "Y", als je het alfabet hardop voor leest zeg je X, IJ, Z...., de IJ lijkt mij 2 letters zoals oe, eu, ui...ij.

Volgens mij hoort de griekse Y niet in ons alfabet.

Ik wacht vol spanning op het antwoord.

Groeten Edwin Klerks.

Antwoord

De ongestipte (zgn. Griekse) Y heeft een eeuwenoude geschiedenis in het Nederlands (noordelijk én zuidelijk), en kwam niet alleen voor waar we nu meestal een gestipte IJ gebruiken, maar bv. ook in tweeklanken als EY en UY. In Vlaanderen bleven dergelijke spellingen gebruikelijk tot in de negentiende eeuw.


De Y en de IJ komen uit een verdubbeling van de I: zoals een lange O in gesloten syllabe vaak OO werd, kon een lange I vaak als II of IJ voorkomen. (I en J waren lange tijd onderling inwisselbaar).

In oudere variëteiten van het Nederlands hadden woorden als WIJN dan ook geen tweeklank in de uitspraak. Ook in moderne dialecten worden vaak nog enkelvoudige lange klanken bewaard (bv. 'wien', met een lange IE). 

Het verschil tussen IJ en Y in handschriften is miniem: met of zonder stippen. De gestipte IJ won in het begin van de negentiende eeuw vooral in het noorden van ons taalgebied terrein, en werd in 1804 opgenomen in de eerste officiële spellingnorm van de Leidse hoogleraar M. Siegenbeek. 

Reacties op dit antwoord

  • 30/11/2009 - Edwin (vraagsteller)

    Zeer veel dank aan u, Rik Vosters, voor de moeite die genomen is om de vraag te beantwoorden. Waarschijnlijk heb ik de eerste keer niet de juiste vraag gesteld, ik heb twee nieuwe vragen voor u, met een kleine inleiding. Als ik ons alfabet hardop lees dan zeg ik een " ij"(zoals ei klinkt), ik zeg niet " ikrek", je schrijft wel een "y". Ik denk dat de "ij" niet als letter behoort te bestaan in ons alfabet, het zijn twee letters, die al aanwezig zijn in ons alfabet: de "i" en de "j". De vragen: Is het een overbodige buitenlandse letter, die verdwaalt is in ons alfabet? Mag je de "ij" in de zelfde categorie plaatsen als de "ui","oe"," eu", "ee", "aa", "oo"?(dat zou vreemd zijn want die klanken staan wel als losse letters in ons alfabet). Bij voorbaat dank, een zeer nieuwsgierige Edwin Klerks.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2026
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door Eos wetenschap. Voor vragen over het platform kan je terecht bij ikhebeenvraag@eos.be