Bestaat er een precessiecyclus op mars zoals op de aarde?

Antwoord

De precessie is een tolbeweging.  Opdat een tol een tol zou zijn, is het nodig dat de vorm afwijkt van een bol, de planeet moet afgeplat zijn.  Verder heb je een touwtje nodig om de tol op gang te brengen.

De afplatting van planeten is het gevolg van hun rotatie om een as.  Bij Venus is die rotatie heel erg traag (243 van onze dagen!), en verwacht je dus nauwelijks afplatting.  En dus ook geen noemenswaardig precessie, of anders: precessie over een heel lange periode.  Mars is wel afgeplat, op een manier vergelijkbaar met de Aarde.

Dan het touwtje.  De tolbeweging ontstaat bij ons doordat de afplatting een hoek maakt met de richting naar de hemellichamen die aan ons trekken, en dat zijn de Maan en de Zon.  Zoals bij de getijden is het effect van de Maan tweemaal zo groot als dat van de Zon, omdat het effect gaat met omgekeerd de derde macht - niet de tweede dus - van de afstand.  Mars heeft geen Maan zoals wij die hard trekt, en zit verder van de Zon: het effect is er dus geringer.

Het blijkt dat hoe harder je trekt, hoe sneller de precessie verloopt.  Bij ons is de periode dus zo een 26000 jaar, zonder de Maan erbij zou het eerder 80000 jaar zijn.  Dat zou problematisch zijn!  Want de verre planeten voeren storingen uit op de Aarde, en de tijdschalen van die storingen zijn typisch tussen de 70 en 100 duizend jaar.  Met andere woorden: zonder de Maan hadden er resonanties opgetreden tussen de precessie en de storingen van de planeten, en dat zou voor gevolg gehad hebben dat onze rotatie vrij chaotisch was, helemaal niet gezelligf voor de biosfeer.  Dat aspect wordt wel eens aangevoerd om te stellen hoe belangrijk de Maan wel is voor ons.

Om die reden juist verwacht men dat de precessie van Mars chaotisch verloopt.  Het zou meteen betekenen dat de polen daar nogal rondlopen, en ook dat de hoek tussen poolas en richting naar de Zon sterk veranderlijk is.  Interessant dus om klimaatveranderingen te hebben, minder interessant misschien voor wezens die ze moeten ondergaan.  Maar het klopt wel met de ontdekkingen die men nu op Mars doet, waaruit blijkt dat polaire gebieden vroeger dichter bij de evenaar lagen en ook omgekeerd.