Past de moderne mens in het natuurlijke evenwicht op aarde?

Nick, 18 jaar
12 augustus 2009

Elk dier heeft een bepaalde eigenschap en blinkt bijgevolg uit in zijn vakgebied waardoor hij zichzelf van enkele basisbehoeften kan voorzien en in leven kan blijven. Ook is er een soort van natuurlijk evenwicht, er is nergens in het dierenrijk een soort die alle andere domineert. Er is altijd een natuurlijke vijand waardoor een diersoort nooit lui achterover kan gaan liggen in het oerwoud. Dit is allemaal natuurlijk. Maar is de mens dit ook? Ons kenemerk is natuurlijk onze hersenen die ons een ongeloofelijk voordeel bieden ten opzichte van alle andere levende wezens. Maar is dit kenmerk een fout van de natuur? Wij doen namelijk veel meer dan onszelf van enkele basisbehoeften te voorzien. Kan het de bedoeling geweest zijn dat één soort zo zijn stempel ging drukken en de wereld zo te domineren? Is het natuurlijk dat wij als soort deze aarde volledig en veelal op een negatieve manier naar onze hand zetten? Waar stopt het 'natuurlijke'? Moeten we ons vragen stellen wanneer we het regenwoud kappen? Of kunnen we dit omschrijven als 'natuurlijk' omdat de natuur ons de kans gegeven heeft dit te doen?

Antwoord

"Elk dier heeft een bepaalde eigenschap en blinkt bijgevolg uit in zijn vakgebied waardoor hij zichzelf van enkele basisbehoeften kan voorzien en in leven kan blijven. Ook is er een soort van natuurlijk evenwicht, er is nergens in het dierenrijk een soort die alle andere domineert. Er is altijd een natuurlijke vijand waardoor een diersoort nooit lui achterover kan gaan liggen in het oerwoud. Dit is allemaal natuurlijk. "
Dit is je uitgangspunt, maar klopt dit? je bekijkt de natuur dan als een soort statische osmose. Maar moet je 'de natuur', of beter de planeet aarde niet bekijken over de ganse periode van ontstaan tot vergaan?  Dan zie je dat zelfs zogenaamde sterke levensvormen onder invloed van bv. klimatologische omstandigheden toch verdwijnen. daarnaast zijn de relaties tussen de levende wezens iets complexer: sommige zijn elkaars vijanden, anderen elkaars parasieten of hebben elkaar nodig om te overleven...  Het aards paradijs zal wel altijd een mythe blijven...

"Maar is de mens dit ook? Ons kenmerk is natuurlijk onze hersenen die ons een ongelooflijk voordeel bieden ten opzichte van alle andere levende wezens."
Maar het is ook een nadeel: we hebben ons lot in handen gekregen, maar terzelfdertijd zijn we ook aan ons lot overgelaten. We (zowel individueel als collectief) moeten met scha en schande leren ons leven in te richten. Voor de sterken en de slimmen is dat misschien leuk, maar voor de zwakkeren is dat een uitdaging..

" Maar is dit kenmerk een fout van de natuur? "
De natuur is de natuur. Daar is geen fout in. Het aanwijzen van fouten is een menselijke activiteit. Voor de natuur is er geen fout. Of de aarde nu vergaat of niet, is voor de natuur volledig onverschillig.

Wij doen namelijk veel meer dan onszelf van enkele basisbehoeften te voorzien. Kan het de bedoeling geweest zijn dat één soort zo zijn stempel ging drukken en de wereld zo te domineren?
Ook hier een fout in de redenering: zoals de natuur geen fouten vertoont, zo heeft de natuur ook geen bedoelingen. De natur is de natuur. Enkel mensen hebben bedoelingen. En voor gelovigen eventueel heeft God bedoelingen (bv. de natuur ten dienste van de mensen). De mens is een deel van de natuur, een emanatie van de natuur, zoals de muggen, de wespen, de distels en de doornen, de rozen en de dahlias, de appel- en perenbomen, de kippen en de vossen...
De natuur is de natuur, de mens is de mens. En zoals de natuur de natuur is, en de mens de mens, zo zullen we de natuur of de mens moeten verslijten of aanvaarden... let op : dat is geen fatalisme!

Is het natuurlijk dat wij als soort deze aarde volledig en veelal op een negatieve manier naar onze hand zetten? Waar stopt het 'natuurlijke'? Moeten we ons vragen stellen wanneer we het regenwoud kappen? Of kunnen we dit omschrijven als 'natuurlijk' omdat de natuur ons de kans gegeven heeft dit te doen? "
Dus: opletten met het gebruik van het begrip 'natuur'!  We behoren tot de natuur (bv. ons lichaam is onderworpen aan de (fysiologische) wetten van de natuur), maar ter zelfdertijd hebben we wel een 'eigen' natuur zoals dat ook geldt voor elke plant en dier in de natuur.
De eigen natuur van de mens, bepaald door de 1500 cc hersenen, maken dat de mens niet door zijn fysieke kracht, maar door psychische macht enorme impact heeft op het gebeuren in deze planeet. Deze hersenen drukken zich uit in bewustzijn, in het Frans 'conscience' = bewustzijn & geweten.  Met andere woorden ook bewustzijn van 'goed' en 'kwaad' of 'juist' en 'fout'. Maar ook deze begrippen zouden meer verduidelijking vragen dan wat ik in het bestek van deze vraag kan doen. Samengevat: bewustzijn is voor de mens verbonden met geweten, en dus ook verantwoordelijkheid. Enkel is de vraag hoe 'goed' of 'juist' wordt ingevuld... daar zijn een aantal subjectieve elementen mee verbonden (d.w.z. volgens de individuele beleving: bv. de kok heeft goed gekookt, want ik vond het lekker), maar tezelfdertijd ook objectieve aspecten (bv. het was wel lekker , maar ongezond of onhygiënisch). In de ethiek zei P. Ricoeur dat mensen hun handelen moesten toetsen aan het criterium in hoeverre dat het concrete handelen bijdraagt aan 'het meest menselijk en maatschappelijk mogelijke'. Maar dat niet iedereen het eens is met de invulling hiervan is duidelijk. Daar over gaat dan het politieke debat: hoe richt ik de menselijke 'polis' zo goed mogelijk in. Vroeger ging het over een dorpsgemeenschap. De dag van vandaag is de wereld ons dorp geworden. Dat maakt het niet eenvoudig...

Reacties op dit antwoord

  • 31/08/2009 - Nick (vraagsteller)

    Bedankt voor dit antwoord! MVG -Nick

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

Master Filosofie Herman Lodewyckx

ethiek algmeen; ingenieursethiek, Filosofie algemeen; Afrikaanse Filosofie

Katholieke Hogeschool Vives
Doorniksesteenweg 145 8500 Kortrijk
http://www.vives.be

Zoek andere vragen

© 2008-2026
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door Eos wetenschap. Voor vragen over het platform kan je terecht bij ikhebeenvraag@eos.be