Zijn er grenzen aan vrije meningsuiting?

Antwoord

Beste Tim,

Er zijn inderdaad grenzen aan vrije meningsuiting. Even situeren:

De Belgische grondwet garandeert de vrijheid van meningsuiting (art. 19 G.W.) Ook het artikel 10 van het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden garandeert de vrijheid van expressie en informatie (art. 10 EVRM). Maar... er worden door de wetgever ook grenzen gesteld aan deze vrijheid. Er bestaat heel veel vrijheidsbeperkende wetgeving.

1. beprekingen in functie van de eer en goede naam en de rechten van anderen
2. beperkingen in functie van de bescherming van de goede zeden
3. beperkingen in functie van de bescherming van de openbare orde
4. bestraffing van aanzet tot racisme, vreemdelingenhaat en negationanisme [ontkenning en/of goedkeuring van de holocaust] en bestrijding van discriminatie. Sinds 2007 is het in het openbaar aanzetten tot haat, geweld of discriminatie ten aanzien van een persoon of een groep, een gemeenschap of leden ervan, omwille van: leeftijd, geslacht, seksuele geaardheid, burgerlijke staat, vermogen, geloof of levensbeschouwing, politieke overtuiging, taal, gezondheidstoestand, een handicap, een fysieke of genetische eigenschap of sociale afkomst, nationaliteit, ras, huidskleur of nationale of etnische afstamming strafbaar. Wie behoort tot een groep die herhaaldelijk in het openbaar deze wetten overtreedt of meewerkt aan wat hierboven staat opgesomd, is eveneens strafbaar.
5. beperkingen in functie van de bescherming van militaire geheimen en staatsveiligheid
6. beperkingen in functie van de bescherming van de privacy
7. beperkingen in het kader van gerechtsverslaggeving
8. beperkingen in functie van de bescherming van kinderen of minderjarigen
9. beperkingen in functie van de bescherming van de consument
10. beperkingen in functie van de commerciële belangen van anderen,
11. beperkingen in functie van een strafonderzoek
12. beperkingen opgelegd door politiewetten
13. beperkingen in verband met aanplakking, distributie van pamfletten of manifestaties
14. beperkingen gekoppeld aan bepaalde beroepen en functies (vb. ambtenaren, magistraten,...)
15. beperkingen opgelegd aan media (vb. zendvergunningen, beheersovereenkomst VRT, kwaliteitseisen,...)
16. beperkingen ter bescherming van auteursrechten, morele rechten,...
17. ...

Tot slot willen we hierbij meegeven dat er veel procedures en organisaties bestaan om tot minnelijke schikkingen of regelingen te komen. In laatste instantie is het steeds de rechterlijke macht (rechtbanken - justitie) die oordeelt  over het al of  niet overtreden van deze wetten. Zij doet eveneens uitspraken over schadevergoedingen en straffen.

Hopelijk kan u verder met dit antwoord en prikkelt het voldoende uw nieuwsgierigheid om verder opzoekwerk te doen.

Met vriendelijke groeten, Prof. dr. Lieve Desmet, Erasmushogeschool Brussel