Sarah Lebeer: 'Taboes doorbreken’

Duizenden vrouwen zo ver krijgen dat ze een sample opsturen van hun vaginaal microbioom, het is niet iedereen gegeven. Microbioloog Sarah Lebeer (UAntwerpen) en haar collega’s speelden het klaar voor hun onderzoek naar vrouwelijk welzijn.

Op welk moment besloot u uw onderzoek met een breed publiek te willen delen?

‘Voor een project wilde ik meer weten over hoe mijn favoriete bacteriën, lactobacillen, zich gedragen in het vaginale microbioom van gezonde vrouwen. Ik droomde ervan om monsters van duizenden vrouwen te onderzoeken. Om zoveel individuen te kunnen bereiken en overtuigen om een intiem staal te doneren voor de wetenschap startten Sarah Ahannach, Eline Oerlemans en ik een citizen-scienceproject op, dat we Isala noemden. Er moest aandacht zijn voor vrouwelijk welzijn, en we wilden taboes rond vaginale gezondheid doorbreken. We communiceerden niet enkel over resultaten, maar ook over het proces van wetenschapscreatie en verwante topics.’

Wat is voor u het voornaamste doel van een communicator?

‘Een goede communicator past zijn boodschap telkens aan zijn publiek aan. Ik heb ontzettend veel respect voor mensen die van wetenschapscommunicatie hun beroep hebben gemaakt, zoals Lieven Scheire, Hetty Helsmoortel of Toon Verlinden. Maar zij hebben ondertussen allemaal de academische wereld verlaten. Dus graag vermeld ik ook enkele collega’s die erin slagen om communicatie naar het brede publiek te combineren met een academische job. Ik denk bijvoorbeeld aan alle corona-experts. Binnen het microbioomveld heb ik groot respect voor Jeroen Raes.’

Wat is de grootste uitdaging bij het communiceren over uw onderzoeksdomein?

‘Binnen het microbioomonderzoek vinden we momenteel vooral associaties tussen levensstijl of ziektes en bepaalde bacteriën. Harde verbanden of oorzaken zijn nog niet vastgesteld. Daarom willen we voorzichtig communiceren. Maar het brede publiek begrijpt die nuances niet altijd goed, en wil graag zo snel mogelijk concrete tips over wat ze zelf kunnen doen om hun gezondheid en hun bacteriën te verbeteren.’

Waarover zou het publiek dringend meer moeten weten?

‘Het microbioom is de samenstelling van alle micro-organismen op en in ons lichaam. Binnen het Isala-onderzoek leggen we ons vooral toe op het vaginale microbioom, maar je vindt ook een microbioom op en in je huid, mond, darmen, neus, kleren enzovoort. De meeste mensen associëren micro-organismen met ziektes, zeker tijdens de huidige coronapandemie. Dat is verkeerd. We hebben micro-organismen nodig voor een goede gezondheid. Als je te weinig goede bacteriën hebt of een verstoorde samenstelling, ben je veel vatbaarder voor allerlei ziektes en aandoeningen. Het is dus geen goed idee om alle micro-organismen te bestrijden.’ – PVW

Sarah Lebeer, Sarah Ahannach en Eline Oerlemans werden door de KVAB en de Jonge Academie onderscheiden met de Jaarprijzen Wetenschapscommunicatie 2021, voor hun uitzonderlijke verdienste in wetenschapscommunicatie. Twaalf andere laureaten werden onderscheiden.

 

Overige wetenschappen

© 2008-2022
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door EOS vzw