Jelle De Schrijver: ‘Geen kennis inlepelen, maar vragen stellen’

Bioloog en filosoof Jelle De Schrijver (UAntwerpen & Odisee) voert onderzoek op de snijlijn tussen filosofie, wetenschap en onderwijs. Verwondering opwekken ziet hij als een van zijn belangrijkste taken als wetenschapscommunicator.

Op welk moment besloot u uw onderzoek met een breed publiek te willen delen?

‘Op wetenschapsfestivals ontdekte ik dat ik niet altijd zelf hoef te spreken. Ik kan heel wat leren door kinderen en volwassenen te laten denken over vragen als ‘Wanneer weet je iets zeker?’, ‘Kan een konijn aan wetenschap doen?’ of ‘Is een dinosaurus uitgevonden of ontdekt?’. Mensen reageren eerst met een glimlach en dan een frons. Maar zeker kinderen verwoorden complexe ideeën soms heerlijk eenvoudig. Dat maakt me blij.’

Wat is de grootste uitdaging bij het communiceren over uw onderzoeksdomein?

‘Voor mij is dat abstracte ideeën concreet maken en nuance zoeken. Ik gebruik bijvoorbeeld een stokje in een glas water of een hologram om met kinderen te onderzoeken of je kunt geloven wat je ziet. Bij wetenschap denken mensen meteen aan wat wij al weten. Maar ik communiceer over wetenschap als denkwijze. Ze gaat gepaard met twijfel en niet-weten.’

Waarover zou het publiek dringend meer moeten weten?

‘Als experts elkaar tegenspreken betekent dat niet dat er iets mis is met de wetenschap. Het toont net dat kennis stap voor stap evolueert. Toch wordt interne tegenspraak soms ervaren alsof het een gebrek blootlegt. Dat soort misverstanden moeten we wegwerken. Het zou ertoe leiden dat mensen het wetenschapsnieuws beter kunnen plaatsen, of het nu gaat over vaccins of klimaatopwarming.’

Wat is voor u het voornaamste doel van een communicator?

‘Ik wil vragen stellen over wetenschap en verwondering op wekken. Deze aanpak komt mooi terug in het Gents Universiteitsmuseum (GUM). Daar wordt de bezoeker uitgedaagd over wetenschap na te denken met vragen zoals: ‘Kun je alles meten?’ Verwondering lokt het denken uit. Eén van de manieren die ik hierbij gebruik is om als een soort filosofische ruimtereiziger kinderen te bevragen over wat ze weten van het leven. Ik ben dan een gespreksleider eerder dan iemand die kennis inlepelt. Al snel botsen kinderen op nieuwe inzichten. ‘Ik ga naar huis met nog meer vragen dan antwoorden’, zeggen ze dan, maar ze treuren er niet om.’ – PVW

Jelle De Schrijver werd door de KVAB en de Jonge Academie onderscheiden met de Jaarprijzen Wetenschapscommunicatie 2021, voor zijn uitzonderlijke verdienste in wetenschapscommunicatie. Samen met De Schrijver werden elf andere laureaten onderscheiden.

 

Overige wetenschappen

© 2008-2022
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door EOS vzw