Wiskundige Kurt Barbé helpt computers rekenen

Onze maatschappij wordt alleen maar digitaler. Volgens wiskundige Kurt Barbé beseffen we dat nog niet genoeg.



'Als je onze smartphone met de boordcomputer van de eerste Apollo-missie vergelijkt, dan is onze gsm wel vijftigduizend keer beter. Of denk aan de gamingtechnologie, daar zit een pak wiskunde achter.'

'We verwachten ook steeds meer van algoritmen. We willen van Netflix meteen een goed gepersonaliseerd aanbod krijgen, maar daar zit dus wiskunde achter. Zonder wiskunde is zo’n op maat gemaakt aanbod niet mogelijk.'

'Wiskunde zit overal, maar nooit op de voorgrond. Het zit, letterlijk, achter de schermen. Wiskundigen vragen ook nooit erkenning. En dat is onterecht, want dingen als machine learning of artificiële intelligentie gaan nooit meer weg. En wiskundigen zullen nodig zijn om die technieken samen met andere wetenschappers almaar te verbeteren.'


'Wiskunde zit overal, maar nooit op de voorgrond. Het zit, letterlijk, achter de schermen.'


Verbeteren, versnellen, preciseren
Dat is wat Kurt met zijn wiskundige kennis ook doet: hij helpt medische toestellen te verbeteren. Hij past algoritmen aan om ze te versnellen, preciezer te maken of het model beter te maken. Dat is bijvoorbeeld nodig in simulatoren die gebruikt worden door artsen in opleiding.

Kurt Barbé:'Als zo’n chirurg in opleiding een nagebootste mens opereert, moet dat zo realistisch mogelijk zijn. De uitdaging is niet het meten. De snelste bemonsteraars zit rond 1.1 miljard punten per seconde. Maar dat is alleen het meten, het is de verwerking waar de uitdaging zit.'

'De computers moeten 400 miljoen punten per seconde verwerken, een immens aantal. Dat zit boven de capaciteit van de bestaande computers, wanneer complexe algoritmen gebruikt worden, wat betekent dat wiskundigen te hulp moeten komen om de berekeningen te vereenvoudigen.'

'400 miljoen punten verwerken kunnen we op zich voor eenvoudige bewerkingen. Computers kunnen in minder dan een seconde 400 miljoen optellingen maken. Iets ingewikkelder doen dan optellingen, aftrekkingen en vermenigvuldigen begint het aantal te groot te worden.'


'Als je in de wiskunde iets bewijst, is het voor altijd waar'


'Dat is soms het probleem van de toegepaste wiskunde. Als je in de wiskunde iets bewijst, is het voor altijd waar. Maar soms lopen we een beetje voor op de realiteit en moeten we wachten tot die wiskunde effectief gebruikt kan worden.'

'Dat is in het verleden ook al gebeurd. Als je kijkt naar de statistiek van de jaren 1950, dan zie je dat er toen wiskundige methoden werden voorgesteld die niet opgepikt werden omdat ze informatica-technisch niet te realiseren waren. Pas 40 jaar later waren de computers goed genoeg en werden die methoden wel opgepikt, toegepast en zelfs verbeterd.'


'Het verzinnen van onbreekbare codes is lange tijd een spielerei geweest onder de wiskundigen, maar vandaag is het heel belangrijk geworden.'


Niet alleen de toegepaste, maar ook de zuivere wiskunde innoveert, weet Kurt Barbé:
'Een goed voorbeeld van een tak in de wiskunde die enorm vernieuwd is onder invloed van wat er gebeurde in de maatschappij, is de cryptografie. Het verzinnen van onbreekbare codes is lange tijd een spielerei geweest, een sport onder de wiskundigen, maar vandaag is het heel belangrijk geworden. Daar ligt nog veel werk voor toekomstige wiskundigen, want ook hackers worden altijd beter.'


Bio: Kurt Barbé is wiskundeprofessor in de onderzoeksgroep biostatistiek en medische informatica van de VUB.


Interview: Bart Coenen. Een bewerking van dit interview verscheen in het boek 'Ik heb een vraag. Wetenschappers over de toekomst'.

Illustratie: Stephanie Dehennin. Fragment uit het boek 'Ik heb een vraag. Wetenschappers over de toekomst'.


Over 'Ik heb een vraag. Wetenschappers over de toekomst'

Kunnen we ooit leven op een andere planeet dan de aarde? Zullen robots ooit pijn en liefde kunnen ervaren? Kunnen mensen evolueren tot wezens die onder water kunnen ademen?

Ik heb een vraag. Wetenschappers over de toekomst bundelt creatieve, prikkelende en waanzinnige vragen. Opnieuw komen er vragen uit verschillende domeinen, van aarde tot politiek, van taal tot fysica en van logica tot filosofie, aan bod. En elke vraag krijgt opnieuw het antwoord van een wetenschapper met kennis ter zake.

Dit keer zijn verschillende vragen gericht op onze toekomst en vertellen de geïnterviewde wetenschappers waarom ze hun vakgebied net zo razend interessant vinden en hoe zij denken dat hun vak er binnenkort zal gaan uitzien.

Meer info en bestellen

 

 

Overige wetenschapen

© 2008-2021
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen