Kan een robot de was doen?

Als kind wilde Francis Wyffels al zelf robots bouwen. Nu geeft hij die kans aan andere jongeren.



Pas in zijn tweede masterjaar bouwde Francis — eindelijk — zijn eerste succesvolle robot. Dat moet vroeger kunnen, vindt hij: "Bij de studies burgerlijk ingenieur had je vroeger veel wiskunde. Pas in het derde jaar kreeg je les over de meer toegepaste wetenschappen. Maar eigenlijk wilde ik altijd al robots bouwen. Heel frustrerend, want het duurt lang eer je dat ook echt kunt. Je moet mensen hebben die je kunnen ondersteunen als kind. Als je ouders dan niet technisch onderlegd zijn, kom je vaak niet erg ver. Nu is dat gelukkig al anders."


Door mensen bepaalde handelingen te laten voordoen, kan de robot leren in settings die veel adaptiviteit, intelligentie en creativiteit vergen.


Francis doet fundamenteel onderzoek naar robotica en artificiële intelligentie (AI). En ja, hij bouwt nu robots, onder andere voor een project waarbij geprobeerd wordt om de robot de was te laten plooien. “Wij passen de robot aan, want als je hem bijvoorbeeld handen wilt geven, vind je standaard enkel eenvoudige pinchers, dat zijn dingen die door open en dicht te gaan een grijpbeweging kunnen maken, maar er zit daar heel weinig gevoel in."

Vingers maken
Omdat bij een robot sensoren in de vingertoppen inbouwen moeilijker is, maken de meeste systemen gebruik van visie. Francis past liever de hardware aan: hij maakt eigen vingers en leert zij robots dingen aan via AI. Door mensen bepaalde handelingen te laten voordoen, kan de robot leren in settings die veel adaptiviteit, intelligentie en creativiteit vergen. "Het gaat niet over repetitieve handelingen," benadrukt Francis, maar over taken, “de next step als het ware, opdrachten die toch enige vorm van aanpassingsvermogen vereisen van de mens vandaag, of van de robot in de toekomst."

Denk aan aardbeien plukken of ander werk. "Het is niet dat wij perse een taakgedreven focus hebben, maar we willen wel graag het gevoel met de realiteit behouden, dus werken we op handelingen waarrond we data kunnen verzamelen en waarbij we mensen kunnen betrekken bij het onderzoek."

Dwengo
Omdat hij het belangrijk vindt dat mensen een goed begrip hebben van wat je met technologie kunt en — zeker even belangrijk — niet kunt, richtte hij in 2009 met een groepje gelijkgezinde UGent-onderzoekers de vzw Dwengo op. Het doel van Dwengo: Iedereen voor zijn of haar achttiende verjaardag een robot laten bouwen. "Maar dat moet je niet te letterlijk nemen," relativeert Francis, "Het gaat er ons om dat iedereen op zijn minst in contact komt met de fundamentele concepten achter de robotica. Op school wordt helaas niet de informatica gegeven zoals een computerwetenschapper die kent: het computationeel denken, het leren programmeren, datastructuur en AI, al dat soort zaken komt er zeer weinig of niet aan bod, al zijn er gelukkig steeds meer uitzonderingen."


'Het gaat er ons om dat iedereen op zijn minst in contact komt met de fundamentele concepten achter de robotica.'


Er bestaan gelukkig heel wat initiatieven die activiteiten organiseren rond robots, denk bijvoorbeeld aan robottoernooien, maar volgens Francis bereiken die maar een beperkte groep jongeren. Soms zijn die activiteiten te duur, of ze vinden niet genoeg vrijwilligers om de activiteit te begeleiden. Vooral kansarme jongeren vallen dan uit de boot. Dwengo richt zich precies daarom op scholen en op leerkrachten. Francis: "Ik geloof er sterk in dat je meer mensen kunt bereiken door binnen de schoolmuren te werken." Voor projecten die Dwengo zelf uitvoert, gaat de vzw zelfs nog een stap verder en neemt ze nadrukkelijk inclusiecriteria mee. "Door gewoon blij te zijn als je activiteit genoeg volk trekt creëer je een bubbel en werk je met jongeren die al intrinsiek en vanuit zichzelf geïnteresseerd zijn. Dat is net wat we willen overstijgen."


Bio: Francis Wyffels is specialist robotica en AI aan UGent en mede-oprichter van Dwengo.


Over Ik heb een vraag. Wetenschappers over de toekomst

Kunnen we ooit leven op een andere planeet dan de aarde? Zullen robots ooit pijn en liefde kunnen ervaren? Kunnen mensen evolueren tot wezens die onder water kunnen ademen?

Ik heb een vraag. Wetenschappers over de toekomst bundelt creatieve, prikkelende en waanzinnige vragen. Opnieuw komen er vragen uit verschillende domeinen, van aarde tot politiek, van taal tot fysica en van logica tot filosofie, aan bod. En elke vraag krijgt opnieuw het antwoord van een wetenschapper met kennis ter zake.

Dit keer zijn verschillende vragen gericht op onze toekomst en vertellen de geïnterviewde wetenschappers waarom ze hun vakgebied net zo razend interessant vinden en hoe zij denken dat hun vak er binnenkort zal gaan uitzien.

Meer info en bestellen.


Interview: Bart Coenen. Een bewerking van dit interview verscheen in het boek 'Ik heb een vraag. Wetenschappers over de toekomst'.

Illustratie: Stephanie Dehennin. Fragment uit het boek 'Ik heb een vraag. Wetenschappers over de toekomst'.

 

 

Overige wetenschapen

© 2008-2021
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen